تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٧٨

دين مغول

در لشكركشى به چين شمالى اين سنگ را به كار برده‌اند ، سپاهيان مغول كه در معرض خطر بودند ، نجات يافته‌اند « 1 » . شايد از اين سنگ براى شفاى بيماران نيز استفاده مىكرده‌اند « 2 » .

در كنار اين شيوه‌هاى عبادت ، دستورات مذهبى و عقائد خرافى ديگر كه بر پايهء دين استوار بود ، در مغولستان روى برخى از تشكيلات زندگى روزمرهء مردم اثر گذاشته بود ؛ اما در ايران از چنين تأثيراتى ديگر نشانه‌اى در دست نيست .

علاوه بر محرّمات عمومى ، چون صيد و قتل پرندگان جوان ، شكست دو استخوان وسيلهء يكديگر ، زدن ضربه به اسبان با دهانهء آنها ، اصطكاك تير با تازيانه و يا ايستادن روى تازيانه « 3 » دستوراتى مشاهده مىگردد ، كه ناشى از ترس مغولان در برابر ارواح است ، و منابع تاريخى از اين ترس گزارش داده‌اند « 4 » . به همين سبب در هنگام گرفتن ماه و يا خورشيد شيپور مىنواختند « 5 » ، و حملات جنگى را تنها در آغاز و يا نيمهء ماه‌هاى قمرى شروع مىكردند « 6 » . هم‌چنين ترس از اينكه پاى انسان آستانهء در را لمس كند « 7 » ، و يا بازگشت از راهى كه انسان رفته است ( همانطور كه منكو انجام داد ) و يا به‌طور كلى رفتن به اردوگاههاى پيشين تا هنگاميكه اثر اجاقها در آن ديده مىشود ، بىترديد با اين عقايد مربوط است « 8 » . مىتوان گفت كه برخى از اين معتقدات مستقيما با جادوگرى ارتباط داشته است . چون نمىخواهيم آنچه را كه گذشت با نظائر اين عقايد در زمان حال مقايسه كنيم ، لذا نمىتوان با قطعيت گفت كه كداميك از اين آداب و رسوم با ترس

( 1 ) - جوينى ج 1 : 152 ؛ رشيد الدين / بلوشه ج 2 : 22 ؛ Bar Hebraeus 464 ؛ ميرخواند ج 5 : 44 . - ر ك : Nau 247 f ( 2 ) - Rubruck / Wyngaert 267 ( 3 ) - J . P . Carpini Wyngaert 40 ( 4 ) - Bar Hebraeus 412 ( 5 ) - Rubruck / Wyngaert 300 ( 6 ) - J . P . Carpini / Wyngaert 41 ( 7 ) - نزديك بود ، كه عدم توجه به اين دستور جان‌نوكر روبروك را بخطر اندازد : Rubruck / Wyngaert 261 f . , 265 ؛ اين فريضه در دربار قوبيلاى نيز معتبر بود : Marco Polo / Lemke 248 ( 8 ) - Rubruck / Wyngaert 289