تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٧٦

دين مغول

بستگان آنان تجاوز شود ، انتقام‌جوئى كنند ، اما اين رسم در زمان چنگيز خان رفته رفته رو به فراموشى نهاد « 1 » .

علاوه بر خداى يگانه ، كه او را عقل مىپنداشتند ، بت‌هائى از نمد ساخته بودند « 2 » ، و براى تكثير گله‌ها هدايائى نثار آنان مىكردند « 3 » ، و نيز از آشاميدنىهاى خود به پيشگاه اين بت‌ها مىريختند . گاه‌گاه نيز دهان آنانرا با چربى - و نيز با غذاهائى كه خود مىخوردند - چرب مىكردند « 4 » . بعدها براى آنكه به قوانين چنگيز خان نيرو بخشند ، او را نيز در ميان خدايان جا دادند « 5 » .

در ميان مغولان از توتميسم نشانى نيست « 6 » . شمن‌ها نقش مشاوران روحانى را به عهده داشتند « 7 » . آنان رويهمرفته خرافات را رواج مىدادند ، و خود را با جادوگرى سرگرم مىنمودند « 8 » . اما چنان كه ديگران به جادوگرى مىپرداختند ، آنانرا سرزنش مىكردند . از آن جائى كه مغولان از جادوگرى بيم داشتند « 9 » ، جادوگران را سخت عذاب مىدادند . فاطمه نديمهء توراكينا در اثر شكنجه اقرار كرد ، كه جادوگرى مىكرده است ( 1246 م ) و پس از آن او را غرق كردند « 10 » . راندن عرابهء بت‌ها نيز از وظائف شمن‌ها بود « 11 » . آنها اعياد را جشن مىگرفتند ، و ويلهلم فن روبروك يك بار ناظر يكى از اين جشن‌ها بوده است ( احتمالا جشن بهار كه تاريخ آن متغير بوده است ) ، كه در آن شمن‌ها ماديانهاى سفيد را ( براى تأمين مصرف شير فرمانروا ) تبرك مىكردند ، و شيرهاى تخمير شده را به دور مىريختند ، و براى نخستين بار از شير تازه مىنوشيدند « 12 » .

( 1 ) - ر ك : Vladimircov , Obsc . stroj 55 f . , 61 ( 2 ) - Malachias 4 ( 3 ) - J . P . Carpini / Wyngaert 16 f . ( 4 ) - Rubruck / Wyngaert 232 ; J . P . Carpini / Wyngaert 37 ( 5 ) - Vladimircov , Obsc . stroj 145 ; Bansarov 30 - 33 ; J . P . Carpini / Wyngaert 37 f . ( 6 ) - Vladimircov , ObsC . stroj 53 ( 7 ) - Banzarov 34 - 46 ؛ رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 199 ، حاشيهء 51 . ( 8 ) - J . P . Carpini / Wyngaert 41 ( 9 ) - رشيد الدين / وين 228 چ ؛ رشيد الدين / كاترمر ج 1 : 359 ، حاشيهء 158 . ( 10 ) - جوينى ج 1 : 201 ص ب ؛ Bar Hebraeus 481 ( 11 ) - Rubruck / Wyngaert 300 ( 12 ) - Rubruck / Wyngaert 302