تاريخ مغول در ايران ( فارسى ) — الصفحة ١٧٥

دين مغول

نشان‌ها و اسناد خود اين كلمات را مىنوشتند « منگوتنگرى كوچوندور » يعنى « به خواستهء خداوند جاويد » « 1 » و اين جمله نيز كه « آسمان را يك خدا و زمين را يك فرمانروا شايسته است » بر پايهء همين عقيده استوار است . اين جمله در دهه‌هاى نخست هجوم مغولان نيروى معنوى بزرگى داشته است « 2 » .

صور عبادت نيز بسيار ساده بود « 3 » . آنان خورشيد به‌خصوص خورشيد طالع « 4 » ، ماه « 5 » و دگرگونىهاى مختلف آسمان را ستايش مىكردند ، و تصور اژدهائى در اين جريان نقش بسيار مهمى را به عهده داشت « 6 » . پرستش خورشيد مغولان را متوجه جنوب مىكرد « 7 » .

آنان در هنگام خسوف و كسوف طبلها را به صدا درمىآوردند ، تا نيروهاى شيطانى را تارومار كنند . آنان هم‌چنين زمين را به‌عنوان مادر همهء موجودات تعظيم و تكريم مىكردند « 8 » .

مغولان براى پرستش خورشيد ، به سمت جنوب سه بار به حالت ركوع درمىآمدند ، و در عين حال انگشت‌هاى ميانه را به كف دست مىچسباندند ، و سق مىزدند « 9 » . آنان به مناسبت‌هاى مختلف نوشابه‌هاى گوناگون را نثار خدايان مىكردند ، به اين ترتيب كه ظرف‌هاى مملو از نوشابه را با اداى « ورد » به هوا پرتاب مىكردند . « 10 » سوگند آنان در هنگام عقد قرارداد به اين ترتيب بود : از ظرفى كه گاه‌گاه سكه‌اى زرين در آن قرار داشت ، خون مىآشاميدند « 11 » . مغولان موظف بودند ، چنانچه به يكى از هم‌قسمان و يا

( 1 ) - Kartlis chovreba I 344 ( 2 ) - Ricoldus 115 ; Rubruck / Wyngaert 294 ؛ Blochet , Introduction 185 ( 3 ) - دربارهء كيفيت آداب مذهبى هنگام انتخاب و جلوس فرمانرواى جديد ر ك : مبحث انتخاب فرمانروايان در اين كتاب . ( 4 ) - ابن اثير ج 12 : 235 ؛ ميرخواند / يوبرت 107 ؛ Peter von Russland in Lyon , Annales de Burton 213 . . - Banzarov 6 - 13 ; Kartlis chovreba I 361 ( 5 ) - Johann Plano Carpini / Wyngaert 41 ( 6 ) - Banzarov 15 f . ( 7 ) - Uan - tsau Pi - si / Palladius 83 , 203 ; Johann Plano Carpini / Wyngaert 38 f . ( 8 ) - Banzarov 16 ff . ( 9 ) - Kartlis chovreba I 343 ( 10 ) - Marco - Polo / Lemke 177 f . ; J . P . Carpini / Wyngaert 38 f . ( 11 ) - Kartlis chovreba I 393 , 416 . - در مورد براق فرمانرواى ماوراء النهر نيز نقل شده است . ر ك : Ohsson III 249 ; Hammer II 28