تاريخ كامل ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١١

سلطنت جمشيد

در زينة التواريخ مذكور است كه : طهمورث خواندن و نوشتن را از ديوانى كه در حبس او بودند فراگرفت ، و بدين واسطه ايشان را از قيد اسار رهائى بخشود . و در همين كتاب مرقوم است كه : بت‌پرستى در عهد او پيدا شد ، و سبب اين بود كه بيمارى مهلكى در ايران شيوع يافته خلقى كثير در ورطهء فنا و فوات افتادند ، لاجرم هركرا عزيزى از احباب و اقارب درگذشتى براى تسليت خاطر ، تصوير او را ساخته در خانه نگاه داشتى ، تا رفته‌رفته اين رسم منجر به پرستش اصنام شد . سلطنت طهمورث سى سال بود .

سلطنت جمشيد

سلطنت جمشيد

بعد از وى جمشيد برادرزادهء او بر تخت برآمد . گويند شراب در عهد او پيدا شد . و مشهور است كه اصطخر فارس را ، كه تخت جمشيد نيز گويند ، او بنا نهاد . مورّخان ايران بر آنند كه صنايع مفيده از مخترعات اوست .

و نيز گويند كه خلق را بر چهار طبقه قسمت كرد :

اول - علما و زهاد ، و كار ايشان اين بود كه به مردم قوانين و قواعد ملك و مذهب بياموزند .

دوم - كتاب ، كه ضبط وقايع و محاسبات ملكيّه نمايند .

سوم - سپاهيان كه به ورزش استعمال آلات حرب اشتغال ورزيده تا قابل ميدان رزم شوند .

چهارم - ارباب حرف و صنايع و اهل فلاحت و زراعت و تجار .

كسانى كه اين مطلب را نوشته‌اند ، ذكرى از مهاباد ننموده‌اند ، اگر بر قول صاحب دبستان بتوان اعتماد و اعتبار كرد ، جمشيد فقط تجديد قواعد مهاباد نموده است ، و اللّه اعلم .

و همچنين وضع سال شمسى را نيز نوشته‌اند در زمان جمشيد بود ، و در اول سال كه هنگام تحويل آفتاب به برج حمل است ، فرمود عيد كنند . در اوايل سلطنت او عالم معمور و رعيّت آباد بود ، اما بالاخره اقبال بخت و تجمل پادشاهى وى را نوذر