تاريخ كامل ايران ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٠

احوالات زرتشت بعقيدهء پارسيان

گروهى كه كاتوزيان خوانيش * به رسم پرستندگان دانيش

جدا كردشان از ميان گروه * پرستنده را جايگه كرد كوه

بدان تا پرستش بود كارشان * نوان پيش روشن جهاندارشان

صفى برد گر دست بنشاندند * همى نام نيساريان خواندند

كجا شير مردان جنگ آورند * فروزندهء لشكر و كشورند

كز ايشان بود تخت شاهى بجاى * وزيشان بود نام مردى بپاى

نسودى سه ديگر گره را شناس * كجا نيست بر كس از ايشان سپاس

بكارند و دوزند و خود بدروند * بگاه خورش سرزنش نشوند

ز فرمان سر آزاد و خود ژنده‌پوش * ز آواز بيغاره آسوده گوش

بر آسوده از داور و گفتگوى * تن‌آباد و آباد گيتى بدوى

چو گفت آن سخنگوى آزاده مرد * كه آزاده را كاهلى بنده كرد

چهارم كه خوانند آنوخشى * همان دست ورزان با سركشى

كجا كارشان همگنان پيشه بود * روانشان هميشه پرانديشه بود

و در ونديداد « 1 » ، كه يكى از كتب پهلوى است ، تقسيم جمشيد مردم را به طبقات مذكور است . و ملافيروز نام طبقات مذكور را از آن كتاب بدين نوع نقل مىكند :

آسورينان يعنى علماى ملت . ارتشتاران يعنى سلاطين و سپاهيان . داسترجوشان به معنى زارعين و برزگران . هوتخشان كاركنان و مزدوران .

دو لفظ اول را گويند ، از زند و پازند گرفته‌اند . و مسود اين اوراق را در حقيقت اين دو كلمه معلوم نيست . اما داستر در پهلوى به معنى دانه يا سبزه است و هو به معنى خوب و ، تخشا ، به معنى جهد و كوشش ، و از اين معانى اشتقاق الفاظ مزبوره على قدر كفايت معلوم مىشود .

و همچنين در برهان قاطع اين تقسيم مرقوم است و ، در ضمن لغت تخاتوزى


( 1 ) - در اصل : بينداد .