تاريخ طبرستان و رويان و مازندران ( فارسى ) — الصفحة ١٤٦

در تتمهء حكايت داعى الصغير و صورت خروج داعى الحق الى الحق ناصر الحق ابو محمد حسن بن على بن الحسن بن عمر الاشراف بن زين العابدين على بن حسين بن على بن ابى طالب عليهم الصلوات

بترسيد و تمرّد نموده بعد از مخالفت تمام ، آخر مصالحه كرد ، و باز مسلمان شد ، و به سيد پيوست .

خبر سيد ناصر چون به بخارا رسيد ، پادشاه احمد بن اسمعيل با چهل هزار مرد روى به طبرستان نهاد . قضا را در راه يكى از غلامان او غدر كرده سرش را بريدند .

و آن عزم خراب و ويران شد . چون خبر به طبرستان رسيد ، حضرت امامت قباب به آمل قرار گرفت . و اصفهبد شروين ملك الجبال با ناصر صلح كرد .

بعد از آن سيد ، احكام پادشاهى و امر و نهى ملك را به سيد حسن بن قاسم كه ابن عمّ او بود بازگذاشت . و او را بر فرزندان صلبى خود ترجيح داد . و مردم را نيز به قاسم بن حسن ميل بيشتر بود . كه بغايت سيد عفيف و نيكوسيرت بود . و سيد را پسرى بود ، ابو الحسين احمد كه ذكر مردانگى او رفته است . و او امامىّ المذهب بود . دربارهء تربيت حسن بن قاسم و بى التفاتى در حق فرزندان خود در حق ناصر كبير شعرى است مفصّل كه ذكر آن در اينجا بىمورد است ! « 1 »

حضرت امامت قباب حسن بن قاسم را فرمود كه به طرف گيلان و ديلمان مىبايد رفت ، و مردم آنجا را تسلّى داد و به امر معروف و نهى منكر امر كرد . چون حسن بن قاسم به طرف گيلان و رويان و ديلمان توجه نمود هيچ فكر آن نكرد كه آنچه سيد در حق او كرده است در حق فرزندان خود نكرده است ، و بلكه از سبب التفاتى كه در حق او فرموده‌اند ، صاحب الجيش در حق پدر بديها كرده و گفته است .

الغرض حرص دنيا او را از راه سلامت بگردانيد و با استندار هروسندان بن تيدآ و خسرو بن فيروز و جستان و با ليشام بن وردازاد و ساير ارباب و اصحاب رويان و ديلمان و آن نواحى بيعت بستاند و شرط كردند كه سيد ناصر را بگيرند .

بعد از مدتى چون حسن بن قاسم بازگشت و به آمل رسيد به مصلّى فرود آمد و نزد سيد ناصر برفت . سيد از آن حركت او وهم كرد ، و بدانست كه او را شيطان از راه برده است . سيد با اصحاب خود برنشست و خواست كه به پاى دشت رود . حسن بن قاسم به عقب سيد برفت ، او را گرفته بازآورد ، و دست بسته به قلعهء لارجان فرستاد ،


( 1 ) - همهء اين قصيده در تاريخ رويان ( اولياء الله ) و طبرستان ( ابن اسفنديار ) آمده است ( ر ك : تاريخ رويان ص 78 و طبرستان ص 272 )