تاريخ جهان آراى عباسى ( فارسى ) — الصفحة ٧٧٥

شرح احداث توپخانه :

ساخت » « 1 »

حال آنكه ما در كتاب حاضر مىبينيم كه شاه شخصا خود دستور به احداث توپخانه مىدهد تا :

« . . . كه در وقت پيكار و هنگام گيرودار هم دور باش سپاه اشرار و هم بناى مرصوصة البنيان لشكر جرار بوده باشد . . . »

همچنين دكتر عبد الكريم گلشنى طى مقالهء بديع تحت عنوان ايرانگردان گمنام عصر صفوى « 2 » به معرفى يورگن آندرسن « 3 » ، اسلحه‌ساز و طراح توپخانهء سپاه شاه عباس دوّم پرداخته كه اين تحقيق نيز مطلب مهمى را در اين باره در اختيار ما مىگذارد .

يورگن آندرسن چندين سال در اصفهان خدمت كرد و در لشكركشى شاه به قندهار واحد توپخانهء ارتش صفوى را هدايت مىنمود . آدام اولئاريوس كه خاطرات سفر اندرسن را به چاپ رسانيده است در مقدمهء اين سفرنامه مىنويسد :

« . . . اندرسن پس از مراجعت هر روز يك ساعت در كتابخانهء سلطنتى حاضر مىشد و گزارش مسافرت خود را بطور شفاهى به فردريك عرض مىكرد و سپس به سؤالات فرمانرواى شلسويك - هلشتاين در مورد شرق پاسخ مىگفت » « 4 »

مىآرايد : كنايه از آرايش تمام است ؛ خاقانى در وصف كعبه گويد :

عشق بر كرده ز كعبه آتشى كز شرق و غرب * كعبه را هرهفت كرده هفت مردان ديده‌اند .

( 1 ) . مينورسكى ، سازمان ادارى حكومت صفويه ، ترجمهء مسعود رجب نيا ، انتشارات اميركبير ، چاپ دوم 1368 ص 55 . ( 2 ) . گلشنى ، عبد الكريم ، ايرانگردان گمنام عصر صفوى ، مندرج در كتاب سعى مشكور ، بكوشش سعيد ميرمحمّد صادق - انتشارات پايا - چاپ اول 1374 . ( 3 ) . juergen Andersen ( 4 ) . Orientalische Reise - Beschreibunge juergen Andersen aus schleswig der An . chresti 1644 ; ausqezoqen and 1650 . Parch Adam olearius schleswiq . 1669 . به نقل از دكتر عبد الكريم گلشنى - همان مقاله ضميمهء كتاب سعى مشكور ص .