تاريخ جهان آراى عباسى ( فارسى ) — الصفحة ٧٠٢
شرح « 17 » هنگامهء چراغان همايون تپّه « 18 »
گلش را گرچه نبود تاب ديدن * چو نور شمع افزايد ز چيدن
به روى « 1 » گل چه مىپرسى به باغش * كه بوى گل دهد گل در چراغش
بود خارش بدان عنوان ملايم * كه نتوان فرق « 2 » كرد از موى قاقم
به چشمى فى المثل افتد اگر خار * نه بيند چون نگه زو ديده « 3 » آزاد
فروزى شمع اگر در صحن باغش * چو نرگس گل كند چشم چراغش
تذرو سرخ رنگش گاه پرواز * كند بر رنگ « 4 » روى دلبران ناز « 5 »
سر سروش اگر گردد نشيمن * نمايد همچو شمع سبز روشن
به هر جا فيض اينجا گشته نازل * بلى نيروى اعضا باشد از دل
به دامانش بود درياچهء آب * كه همچون موج از و عقل است بيتاب
ز فردوس برين ديباچه « 6 » دارد * كمند وحدت از دريا ، چه دارد
دل « 7 » درياچهاش از عكس گلها * بود رنگينتر از باغ تمنّا
كمند وحدت اين شاهد شنگ * به رنگ شال گلبنديست صدرنگ
چو در عكس گلشن گرديده راهى * چو خنجر گشته ميناكار ، ماهى « 8 »
ز گلزارش بود درياچه راشان * كه دارد از نگين قيمت نگين دان « 9 »
بر آن مست سراپا ناز گلپوش « 10 » * كه اين درياچه و اگر دست « 11 » آغوش « 12 »
ازو بايد « 13 » كه منت در پذيرد * كه عكسش هر طرف افتد به گيرد « 14 »
در آب او چو ماهى گشته سيّار * ز عكس گل فلوسش گشته دينار « 15 »
( 1 ) . د ، ده ، مج ، مر : زبوى . ( 2 ) . د : نقل . ( 3 ) . د : زونگه چون ديده . ( 4 ) . ده : رنگ و . ( 5 ) . م : باز . ( 6 ) . م : دنياچه . ( 7 ) . د ، مج : ولى . ( 8 ) . د ، ده ، مج ، مر : در آب او چو ماهى گشته سيار * ز عكس گل فلوسش گشته دينار . [ نسخهء « د » از اين بيت تا آخر كتاب افتادگى دارد . ] ( 9 ) . ده ، مج ، مر : چو هست از عكس گلها نقش ارژنگ * چو ابرى خيزد از وى ابر صد رنگ . ( 10 ) . م : گلنوش . ( 11 ) . م ، مج ، مر : واكرده است . ( 12 ) . ده ، مج ، مر : چو در عكس گلش گرديده راهى * چو خنجر گشته ميناكار ماهى . ( 13 ) . ده : نايد . ( 14 ) . ده ، مج ، مر : ز گلزارش بود درياچه راشان * كه دارد از نگين قيمت نگين دان . ( 15 ) . ده ، مج ، مر : برآن مست سراپا ناز گلپوش * كه اين درياچه واكر دست آغوش .