ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي ) — الصفحة ٣٣٣
وزارت ماليه و عوايد دولت
لنكران و ساليان ، كارپرداز در تفليس و حاجى طرخان ( آسترا خان ) .
4 - در فرانسه : وزيرمختار در پاريس ، قنسول در مارسى « 1 » ، بردو « 2 » ، لوهاور « 3 » .
5 - در اتريش : وزيرمختار در وينه .
ز - نمايندگان سياسى خارجى در ايران :
1 - عثمانى : سفير كبير در تهران ، شه بندر در تبريز ، اروميه ، ساوجبلاغ ( شاهين دژ كنونى ) ، باختران ، سنندج ، همدان .
2 - روسيه : وزيرمختار در تهران ژنرال ، قنسول در تبريز و قنسول در رشت و گرگان .
3 - انگلستان : وزيرمختار در تهران ، ژنرال قنسول در تهران و بوشهر . قنسول در تبريز و رشت و سارى و گرگان ؛ و در شهرهاى مشهد و اصفهان و شيراز و كرمانشاهان نيز كنسول‌ها يا وكلايى داشتند كه غالبا از بازرگانان محلى بودند .
4 - اتريش : وزيرمختار در تهران .
5 - فرانسه : وزيرمختار در تهران ، ژنرال قنسول در تبريز .
6 - هلند و رومانيا : ژنرال قنسول در تهران .
وزارت ماليه و عوايد دولت
وزارت ماليه و عوايد دولت
در آخرين تغييرى كه ناصر الدين شاه در تركيب وزارتخانه وارد ساخت ؛ و بالاتر به آن اشاره كرديم ، دو وزارت داخله و ماليه را در يكديگر ادغام نمود . در سال 1300 قمرى وزارت داخله و ماليه با ميرزا يوسف خان مستوفى مشهور به آقا وزير ماليه ، يعنى رئيس دفتر استيفاى وزارت داخله و ماليه ، ميرزا حسن خان مستوفى الممالك و وزارت مزبور شامل دو قسمت بود :
1 - وزارت دفتر استيفا يا وزارت ماليه ، مركب از وزير و عده‌اى مستوفى و كارمند و محاسب .
2 - وزارت رسائل به‌ويژه يا وزارت داخله شامله وزير و منشيان و مستوفيان .
منابع درآمدهاى دولت به‌طور كلى عبارت بود از :
الف - ماليات‌ها كه عمده‌ى آن ماليات مستقيم ؛ و ماليات‌هاى مستقيم عبارت بودند از :
ماليات بر اراضى مزروع ، احشام و اغنام ، كسبه و اهل حرفه ، سرشمارى و ماليات بر معادن .
ب - درآمدهاى ديگر از قبيل گمرك و ضرابخانه و پست و تلگراف و تذكره و خالصه‌جات و
( 1 ) - Marsei ( 2 ) - Bordeaux ( 3 ) - Le Havre