ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي ) — الصفحة ٢٣٩
جزاير آشوراده
اعتراض ايران به عمل نامشروع روسيه به جايى نرسيد تا آن‌كه در سال 1258 قمرى بار ديگر تركمانان در كرانه‌هاى جنوب شرقى درياى خزر دست به دزدى و شرارت زدند . يك دسته از كشتىهاى جنگى روسيه بر سر تركمانان تاختند و آنان را به مساكين خود راندند و همچنان در آب‌هاى ساحلى ايران باقى ماندند و در برابر اعتراض دولت ايران جواب دادند كه چون دولت روسيه حاكميت ايران بر جزاير آشوراده تصديق نكرده است ، نيروى دريايى روسيه بايد براى حفظ مصالح آن دولت و جلوگيرى از تجاوز تركمانان در آن جزاير باقى بماند .
سلطه‌ى غاصبانه‌ى روسيه بر جزاير آشوراده تا سال 1266 قمرى ادامه يافت . در اين سال به دستور ميرزا تقى خان اميركبير ، نيروى ايران به سرپرستى مهديقلى ميرزا حكمران لايق و كارآمد مازندران به دستيارى تركمانان اتباع ايران ، روس‌ها را از جزاير آشوراده بيرون راندند و فقط بازرگانان روسى و مؤسسه تجارتى آنان در آن جزيره باقى ماندند . اين امر موجب خشم سفير روسيه در تهران شد و در اوايل سال 1267 قمرى كه بعضى از تركمانان راهزن به اموال مؤسسه بازرگانى روسيه در آشوراده دستبرد زدند ، كنسول روس در مازندران چنين وانمود كرد كه مهديقلى ميرزا حكمران آن ايالت در تحريك تركمانان دست داشته و دالغوركى سفير روسيه براساس گزارش كنسول مزبور عزل مهديقلى ميرزا را از حكومت مازندران خواستار شد ولى اميركبير از قبول درخواست سفير روسيه امتناع ورزيد .
دالغوركى ضمن گزارش خود به تزار روسيه از او خواست كه ضمن اعزام يك نماينده‌ى مخصوص و به وسيله‌ى نامه ، عزل مهديقلى ميرزا را از مقام خود ، از شاه ايران بخواهد .
اميركبير پس از چند ملاقات با سفير روسيه براى آن‌كه قبلا ذهن تزار را از مداخلات نارواى سفير مزبور در امور داخلى ايران آگاه سازد ، ميرزا عباس منشى را به سفارت فوق العاده‌ى دربار روسيه برگزيد و چون نماينده‌ى روسيه با نامه‌ى امپراتور به تهران رسيد و ناصر الدين شاه فرمان عزل مهديقلى ميرزا را صادر كرد ، باز اميركبير زير بار نرفت و از اجراى فرمان شاه كه آن را نشانه‌ى عجز و زبونى دولت در برابر يك كشور بيگانه مىدانست ، جلوگيرى و ميرزا عباس را روانه‌ى روسيه نمود و به او مأموريت داد كه در نزد امپراتور ، مهديقلى ميرزا را از اتهام تحريك تركمانان تبرئه و نيز از رفتار مستبدانه و خلاف رويه‌ى نمايندگان سياسى روسيه در ايران ، نزد تزار شكايت كند . بدين‌ترتيب اميركبير يك دشمن نيرومند ديگر يعنى سفير روسيه را بر صف دشمنان خود افزود .
ميرزا عباس منشى كه در آستانه‌ى عزيمت به سفارت روسيه به لقب خانى مفتخر و به نيابت وزارت امور خارجه منصوب گرديده بود ، در اوايل ماه شوال سال 1268 قمرى از اصفهان