احياء الملوك ( تاريخ سيستان تا عصر صفوى ) ( فارسى ) — الصفحة ٠.٢٨

سرگذشت ملك شاه حسين بن ملك غياث الدين محمد بن شاه محمود سيستانى

ملك شاه حسين در بيستم صفر سال 998 در سن بيست سالگى با بىبى شاهم آغا دختر ملك ابو اسحق ملك محمد شاه ابو اسحق ازدواج كرد . « 1 » در سال 1003 خداوند دخترى به او داد « 2 » و در غرهء جمادى الاولى سال 1008 در جارونك از اين مادر پسرى به دنيا آمد كه او را ميرزا محمد مؤمن ناميدند « 3 » بىبى شاهم آغا در بيستم صفر سال 1025 پس از بيست و هشت سال زندگى با ملك شاه حسين ، هنگامىكه شوهرش در دانقى شيروان بود ، در قصبهء فراه درگذشت و در مزار شاه على فراهى مدفون شد . « 4 » در ايامى كه ملك شاه حسين بيست ساله بود ، خويشانش « راه آشنائى گم كردند و به كوچهء بيمروتى رفتند » و باعث آمدن رستم ميرزا به سيستان شدند و ملك شاه حسين به حبس رستم ميرزا افتاد ، « 5 » اما طولى نكشيد كه از زندان بيرون آمد . هنگامىكه رستم ميرزا بر سيستان دست داشت ، وضع داخلى ملوك سيستان روى در خرابى داشت تا در سال 1004 ملك شاه حسين براى آوردن كمك به خاك سيستان ، سفرى به قندهار كرد . فاصلهء ميان سيستان و قندهار را سه روزه پيمود و خود را به قندهار رسانيد . « 6 » دو ماه در قندهار به سيروسياحت مشغول بود . « 7 » در اين سفر با مولانا حسين قاينى و خواجه ميرك حسين درخمى و محتشم پسرش و ميرقاسم محتسب و مولانا محمد امين يزدى و از طبقهء جغتاى با درويش محمد سلطان كه مير عدل قندهار بود و ميرزا تيمور خان هزاره ، آشنائى پيدا كرد . ملك شاه حسين به سيستان بازگشت و پس از دو سال يعنى در سال 1006 از قلعهء ترقون دوباره به قندهار رفت و والى قندهار ، او را نزد خود نگاه داشت . « 8 » در اين سفر است كه ملك شاه حسين گرفتار عشق ميرزا محمد مؤمن شريف بدخشى مىشود . وصف معشوق و كار عشق او را از نوشتهء خود او بخوانيد . « هركس را نظر بر او افتادى ، ديگر حوصلهء دل و دين نداشت . به حسب قرب جوار و تردد ، اول ملاقات آن سرو چمن اعتدال روزى شد . به يك ديدن دل از دست و دست از اختيار رفت . همه‌روز به صحبت او مسرور مىشد و محبت به مرتبه‌اى اثر كرد كه عاشق به معشوقى مشغول گرديد و معشوق عاشقانه رفت‌وآمد داشت . الحق ايام خوشى همان بود و در آن ايام اين عشق سبب فتوحات غيبى گرديد و آشنائيها به حمد الله به‌هم رسيد . حلاوتى از آن مهر و محبت نصيب جان ناتوان گرديد كه لذت آن به گفت در نيايد و شنيدن را نشايد . پيش از اين كاش گرفتار عشق مىبودم . و ليكن چون طبع او مايل به

( 1 ) - احياء الملوك ص 403 : بىبى شاهم آغا دختر ملك ابو اسحق ملك نظام الدين حيدر [ همين كتاب ص 426 ] . ( 2 ) - همين كتاب ص 342 . ( 3 ) - همين كتاب ص 406 . شب شنبهء بيستم شهر جمادى الاولى محمد مؤمن در مقام جارونك متولد شد [ احياء الملوك ص 465 ] ( 4 ) - همين كتاب ص 403 و 511 . ( 5 ) - رستم ميرزا پسر سلطان حسين ميرزاى صفوى است . ( 6 ) - احياء الملوك ص 458 . ( 7 ) - در اين سال بىبى مريم سلطان مادر ملك شاه حسين و بىبى صالحه دختر ميرزا ابو الفتح ملك على ملك اسحق مشهور به ميرزاى پلاسى متخلص به ميرزا مايلى كه زمانى نامزد ملك شاه حسين بود فوت شدند . ( احياء الملوك ص 374 و ص 174 ) . ( 8 ) - همين كتاب ص 461 .