احياء الملوك ( تاريخ سيستان تا عصر صفوى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٥٩
ذكر تتمهء سلطنت ملك سلطان محمود و شرح اسباب رنجشى كه شاه طهماسب را ازو بهم رسيد
سعد الدين يوسف نزول نمود . خواجهء مذكور انواع خدمات نموده ، نواب ملك به هرات نزول نموده ، محمد خان 87 اعزاز و احترام جانب ملك فرموده ، ملك الملوك را به جانب [ درگاه ] معلى فرستادند . شاه والاجاه از آمدن ملك مسرور شده ، جميع امرا و اعيان دولت را به استقبال ملك فرستاد . ملك را به منزل سفندوك بيك قورچىباشى افشار « 1 » ، محل اقامت مقرر بود و هرروزه سه تومان از سركار عالى اقامت مقرر شد . مدت يكسال ملك الملوك در قزوين بود . چون احكام حكومت سيستان بنام ملك تمام و سرانجام پذيرفت ، مرضى بر مزاج ملك طارى شد « 2 » . به جوار رحمت ايزدى پيوست . در آن حين ملك اسحق ولد ملك محمد برادرزادهء ملك و شاه مظفر بن شاه احمد همراه ملك بودند . شاه والاجاه مكررا بهردو شهريار تكليف حكومت سيستان فرموده ، استعفا نمودند و به تاريخ مذكور « 3 » نعش ملك را به سيستان آورده ، در كوه خواجه غلطان مدفون گشت . مدت عمرش هفتاد و نه سال بود و مدت حكومتش چهل و سه سال بود .
هر آنكس كه در دست فرمان او * زمام خلايق نهد كردگار
همان به كه كوشد بنام نكو * كه او ماند از خسروان يادگار
[ 70 ش ] پس ازين قضيهء هايله حكومت سيستان به قزلباش قرار گرفت .
خداى داند و ملك خود ، « ز هركس ستاند بهركس دهد . »
بود آيا كه در ميكده‌ها بگشايند * گره از كار فروبستهء ما بگشايند
در ميخانه ببستند خدايا مپسند * كه در خانهء تزوير و ريا بگشايند « 4 »
چون راقم اين مقال التزام اين نموده كه هر طايفه كه در سيستان حكومت كرده‌اند ، احوال ايشان را در سلك تحرير كشد ، بنابر قرارداد ترتيب كتاب ، وقايع سيستان را در زمان حكومت اتراك و معاش ملوك و اميران و ساير مردم را در حيز بيان آوردن از لوازم است . بنابراين عنان كميت قلم بصوب تحرير حال ايشان گردانيد .
( 1 ) - سوندوك بيك افشار ( عالم‌آراى عباسى ) ( 2 ) - در اين‌جا كاتب چيزى ننوشته و مقدارى سفيد است . ( 3 ) - ذكرى از تاريخ در بالا نشده است . ( 4 ) - ديوان حافظ ص 137