احياء الملوك ( تاريخ سيستان تا عصر صفوى ) ( فارسى ) — الصفحة ١٤٦
ذكر حكومت ملك سلطان محمود بن ملك يحيى بن ملك على بتقدير ازلى به سيستان
ديگر قلعه‌اى كه به طرف شمالى شهر سيستان است به سعى عمدة الامرا امير محمد محمود سرانجام و قلعهء تاغرو [ ن ] 84 « 1 » نيز در كنار هيرمند و ميان جنگل پشت زره بسعى مير محمد محمود اتمام پذيرفت « 2 » و قلعهء به زمان بفرمودهء ملك الملوك اتمام يافت و در موضع تمين سرحد نيز طرح قلعه شد و آب او را بيرون آوردند اما انجام نيافت و قلعهء لادز در سرحد سيستان استحكام يافت و در جارونك قلعه‌اى شاه على بساخت در دور عمارت خويش محل نزول حوادث اوزبكيه شاه على و شاه محمود آنجا مىبودند . و قلعهء برتك خسم [ كذا ] بفرمودهء شاه ابو اسحق اتمام يافت . و سيستانرا به‌حسب استحكام ظاهر بنوعى ساختند كه عقل عقلا را اعتقاد چنان بود كه هرگز خللى به آن ملك راه نخواهد يافت . اما سرانجام كار چنانچه مذكور خواهد شد به هيچ‌كار ملك الملوك نيامد .
« اما هركه به فيض روح قدسى مستظهر بود و به مدد عقل مستمسك باشد هرآينه در كارها احتياجى هرچه تمام‌تر واجب بيند ، و مواضع خيروشر و مواقع نفع‌وضر نيكو شناسد ، و بر او پوشيده نماند كه از دوست آزرده و قرين رنج‌ديده پهلو تهى كردن به سلامت نزديكتر است و از مكايد مكر كينه - كوش و غوايل غدر گندم‌نماى جوفروش تجنب نمودن موجب ايمنى از خطر ، خاصه كه تغير باطن و تفاوت اعتقاد او به چشم خود معاينه بيند و خدشهء ضمير و وعد عدول او به نظر بصيرت ملاحظه نمايد . » « 3 »
چو آزرده شد خصم ايمن مباش * خراشنده را هست قصد خراش
گر اول درآيد بلطف و خوشى * در آخر بسى محنت از وى كشى
و هركه از اهل كينه علامات عداوت فهم كرده باشد ، بايد كه او را محل نيكو پيدا نسازد و به چرب‌زبانى و تلطف فريفته نگردد و جانب هشيارى و بيدارى و عاقبت‌انديشى را فرونگذارد ، اگرچه خلاف اين معنى از وى
( 1 ) - قلعهء تاغرون در جزيره پشت زره محل توطن عظما و ميران سيستان ( عالم‌آرا ص 480 ) ( 2 ) - در اصل : پذيرست . ( 3 ) - جمله‌هائى را كه در ميان دو علامت نقل قول قرار داديم از ابتداى باب هشتم انوار سهيلى نقل شده است ( اين موضوع را آقاى مينوى متوجه شدند ) .