اشرف التواريخ ( فارسي ) — الصفحة ٢٢٩

در بيان بعضى از قضاياى آسمانى كه در همين سال اتفاق افتاده است

در بيان بعضى از قضاياى آسمانى كه در همين سال اتفاق افتاده است

در بيان بعضى از قضاياى آسمانى كه در همين سال اتفاق افتاده است

از وقايع عبرت افزاى اين سال آن است كه محمّد ولى خان قاجار قوانلو ( 122 ) كه از اعاظم امراى قاجاريه و از طايفهء جليلهء اشاقه‌باش و نسبت سببى هم به پادشاه فلك‌بارگاه داشت ، بنابر آنكه « 1 » در هنگامى كه موكب جهانگشاى پادشاهى در سال دويم از جلوس همايون به عزم انتظام مهام « 2 » مملكت آذربايجان و قلع و قمع مادهء مفاسد « 3 » آن سامان از « 4 » مستقر خلافت كبرى در حركت آمده بود و محمّد خان ولد زكى خان زند كه بعد از قضيهء خاقان شهيد سعيد « 5 » - انار اللّه برهانه - و حركت پادشاه كشورگير از مملكت فارس به عراق از بصره به عزم دارايى « 6 » ( 86 ب ) دار الملك مظفرى جمعى از اراذل « 7 » و اوباش دشتستان و اعراب شوشتر و احشام آن بوم و بر « 8 » را جمع آورده در كهكيلويه « 9 » و بهبهان « 10 » به‌سر مىبرد و در قصبهء كازران از سطوت شمشير حسين قلى خان ، « 11 » برادر پادشاه جم بارگاه ، « 12 » رهنورد وادى فرار و سالك ديار ادبار « 13 » گرديده ، ولوله و آشوبى در معمورهء اصفهان و بعضى از ولايات قلمرو انداخته بود ، چون يورش آذربايجان و دفع فتنهء صادق خان شقاقى و جعفر قلى خان خويى ، در نظر انور خاقانى اهمّ اولى مىنمود ، لهذا وقعى بر آن ننهاده ، محمّد ولى خان را به منصب والاى سردارى عراق « 14 » منسوب و با معادل هفت هشت هزار كس از جنود مسعود مأمور به محافظت « 15 » قلمرو عليشكر و اطفاى نايره انقلاب آن مخذول بداختر فرموده بودند .

محمّد ولى خان بعد از وصول به آن حدود خدماتى چنانچه شايسته بود به عمل آورده ، محمّد خان را از سرحد مملكت رانده ، در استيصال او سعى موفور به منصّهء ظهور رسانيده ريشه هستى « 16 » اعوان و انصار او را بالمرّه قطع ساخت « 17 » و از نهايت غرور لواى تكبّر و تجبّر

( 1 ) . مج : اينكه . ( 2 ) . مج : « مهام » ندارد . ( 3 ) . مج : قلع و قمع و دفع و رفع مفسدان . ( 4 ) . مج : در . ( 5 ) . مج : سعيد شهيد . ( 6 ) . ملك : « به عزم » ندارد . ( 7 ) . متن : ارازل . ( 8 ) . مج : احشام ممسنى را . ( 9 ) . مج : كوهكيلويه ؛ ملك : كوه كيلويه . ( 10 ) . متن : بهباهان . ( همه‌جا ) ( 11 ) . مج : حسين قلى خان قاجار . ( 12 ) . مج : جم اقتدار . ( 13 ) . مج : طريق ادبار . ( 14 ) . مج : مملكت عراق . ( 15 ) . مج : محافظت و محارست . ( 16 ) . مج : « هستى » ندارد . ( 17 ) . مج : برانداخت .