جامع التواريخ ( تاريخ افرنج و پايان قياصره ) ( فارسى ) — الصفحة ٥١

باب سوم « * » [ از قسم دوم از تاريخ افرنج در معرفت ولايت افرنج و بحار و جزاير آن ]

[ شهرها پادشاهى اصيل معتبر نيست . صدور و اكابر آنجا مردى پارساى نيكوسيرت را به مزد مىگيرند ، و باتّفاق او را [ سالى ] به پادشاهى مىنشانند ؛ و در آخر سال منادى ندا كند كه كيست كه در اين يك سال بر او ظلمى رفته است ، بايد كه دادخواه شود .

جمله متظلّمان حاضر شوند ، و گردن او را آزاد كنند . بعد از آن ديگرى را طلب دارند و به پادشاهى بنشانند ، و پيرامون آن صحراها لشكر بىاندازه است ؛ و در سوابق ايّام اهل دو شهر را با يكديگر خصومت افتاد ، و از هر دو جانب ششصد هزار سوار برنشسته در برابر يكديگر آمدند .

و متّصل به آن ولايت ولايتى ديگر است نام او رومانيوله « 1 » ، و دار الملك آن شهرى معظّم است و در آنجا مردم بسيار به اكتساب آداب و حكمت و فنون علوم مشغول باشند ؛ و از آن زمين اسپان تپچاق خيزند .

و در جنب آن ولايت ولايتى هست نام آن ماركه دى ترفيس « 2 » ، و از آنجا نيز اسپان تپچاق نيكو خيزند ، و در آن ولايت لشكرى بسيار است ؛ و متّصل به آن ولايت بر كنار دريا شهرى است نام آن فنيسيّه « 3 » ، و اكثر ابنيهء آن را از دريا برآورده‌اند ؛ و پادشاه آنجا را نيز سيصد قبرقه مىباشد ؛ و آنجا نيز پادشاهى به ابوّت و اصالت نيست . بزرگان شهر باتّفاق شخصى پارساى متديّن را به پادشاهى مىنشانند ؛ و چون او درگذرد ديگرى را اختيار كرده نصب كنند .

و بالاى اين ولايت مملكتى هست بزرگ ، پادشاه آنجا بطريق اكيليا « 4 » ، با لشكرى بسيار و نعمتى بىشمار ؛ و در آنجا كوهى است كه دايما پربرف باشد ، و از آنجا ]

[ 299 V - 7 ]

بلور صافى مىخيزد .

و از طرف شمال اين زمين ، ولايت لنبرديّه « 5 » و گوتلانديّه « 6 » و سويجيّه « 7 » ؛ و

( 1 ) . Rumanjulah ( Romangnola ) ( 2 ) . Markah di Tarafis ( 3 ) . Fanisijjah ( 4 ) . Akilija ( 5 ) . Lunbardijjah ( 6 ) . Gutlandijjah ( Gotlandia ) ( 7 ) . Siwigijjah ( Suecia )