جامع التواريخ ( تاريخ افرنج و پايان قياصره ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٦

باب سوم « * » [ از قسم دوم از تاريخ افرنج در معرفت ولايت افرنج و بحار و جزاير آن ]

نهد و بر تن او برود ؛ آنگاه ركاب شود تا پاپ پاى بر سر او نهد و بر سر اسپ نشيند ؛ آنگاه اسم قيصرى بر او اطلاق كنند ؛ و پادشاهان افرنج مطيع و منقاد امر و نهى او شوند ؛ و حكم او در برّ و بحر آن ولايات افرنج روان گردد .

و افرنج از زمين مغرب « 1 » است كه موازى و محاذى آن دريا است كه در موضع هر دو ساحل آن‌چنان به يكديگر نزديك مىشوند كه عرضش به پنج فرسنگ مىرسد ؛ و طول آن موضع بيست فرسنگ باشد ؛ و آن را زقاق « 2 » مىخوانند ، و آن زمين را فرنگ اشبانيا « 3 » خوانند ، و طول آن كمابيش يك ماهه راه باشد ، و در آن چندپاره شهر معمور است بدين تفصيل : بلنسيا « 4 » ، مرشيّه « 5 » ، شاطبه « 6 » ، طليطله « 7 » ، اشبيليا « 8 » ، قرطبه « 9 » ، ازارقدره « 10 » ؛ و چندپاره جزيرهء بزرگ و كوچك ، چون ابيسا « 11 » ، ميوركه « 12 » ، منوركه « 13 » ، لارجزيره « 14 » ، صقيليه « 15 » .

فى الجمله اين ولايات مذكوره در اوايل عهد اسلام ، مسلمانان فتح كرده بودند و در دست پادشاهان مغرب بود در سنهء ستّين و ستّمايه هجرى رى كسطلونيّه « 16 » از مسلمانان بستد ، و اكنون خراج به رى اشبانيا « 17 » مىدهند ؛ و مسلمانان را كه سكّان جزيرهء صقيليّه بودند به شهر لوچيره « 18 » كه در وسط ملك افرنج است آوردند ؛ و به جاى ايشان قومى ترسايان را به آن جزيره فرستادند جهت احتياط تا با مغاربه يكى نشوند .

و در آن وقت كه مسلمانان عكّه « 19 » را بستدند ، و در زمين ايران كليسياها خراب كردند ، فرنگان آن مسلمانان را كه قريب دويست هزار نفر مرد بودند ،

( 1 ) . Magrib ( 2 ) . Zukak ( 3 ) . Isbanija ( 4 ) . Balansija ( 5 ) . Mursijjah ( 6 ) . Satibah ( 7 ) . Tulaitulah ( 8 ) . Isbilija ( 9 ) . Kurtobah ( 10 ) . Azarkadrah ( 11 ) . Ibisa ( 12 ) . Majurkah ( Mallorca ) ( 13 ) . Minurkah ( Minorca ) ( 14 ) . Largazirah ( 15 ) . Sikilijjah ( 16 ) . Rey Kastalunijjah ( 17 ) . Rey Isbanija ( 18 ) . Lucirah ( 19 ) . `Akkah