جامع التواريخ ( تاريخ افرنج و پايان قياصره ) ( فارسى ) — الصفحة ٤٥

باب سوم « * » [ از قسم دوم از تاريخ افرنج در معرفت ولايت افرنج و بحار و جزاير آن ]

معنى آن پدر پدران « 1 » باشد ، و او را خليفهء مسيح ع « 2 » مىدانند ؛ مرتبهء دوم قيصر « 3 » .

و به زبان افرنجه قيصر را « انپرور « 4 » » گويند ، معنى آن سلطان سلاطين « 5 » باشد ؛ مرتبهء سوم « ريدافرانس » « 6 » كه معنى آن پادشاه پادشاهان « 7 » است .

و « انپرور » كه قيصر است ، پادشاهى به ابوّت ندارد ، او را به حسب زيادت استعداد از ميان جمعى مستعدّان اختيار مىكنند و به پادشاهى مىنشانند ؛ و « ريدافرنس » پادشاهى به ميراث دارد ابا عن جد ، و اكنون بغايت معظم و معتبر است ؛ و در تحت فرمان او دوازده پادشاه « 8 » باشند ، هر پادشاهى را سه ملك « 9 » مطيع .

مرتبهء چهارم : رى « 10 » كه معنى آن ملك و خداوند باشد ؛ و مرتبهء پاپ تا غايتى بلند و بزرگ است كه هرگاه كه خواهند كه قيصرى را نصب كنند ، هفت كس از معتبران كه جهت آن تعيين‌اند در آن باب كنكاج كنند ، سه « مرحسيا » « 11 » و سه امير بزرگ و يكى پادشاه ؛ و در جمله اعيان فرنگ بحث كنند تا قرب ده كس را برگزينند ؛ از ميان آن ده يكى را كه به زهد و صلاحيّت و كفايت و عفّت منسوب باشد ؛ و به امانت و ديانت و ثبات و وقار و حسن‌اخلاق و شرف و كمال نفس موسوم بعد از استقصاء تمام اختيار كنند ؛ و تاجى از نقره بر سر او نهند .

در ملك الامانيّه « 12 » كه به زعم افرنج آن ولايت را ثلث ربع مسكون مىنهند ، و از آنجا به ولايت لنبرديّه « 13 » آيد ، آنجا تاجى از پولاد بر سر او نهند ؛ و از آنجا به روميّه « 14 » كبرى شهر پاپ آيد ، و پاپ تاجى از زر به هر دو پاى بردارد و بر سر او نهد . بعد از آن او خود را بيفگند تا پاپ پاى بر سر و گردن او

( 1 ) . Pidar - i Pidaran ( 2 ) . Maslh ( 3 ) . Kaisar ( 4 ) . Anparur ( Emperor ) ( 5 ) . Sultan - i Salatin ( 6 ) . Rey de Frans ( 7 ) . Padisah - i Padisahan ( 8 ) . Padisah ( 9 ) . Malik ( 10 ) . Rey ( 11 ) . Marhasja ' Amir - i buzurg ( 12 ) . Alamanijjah ( 13 ) . Lunbardijjah ( 14 ) . Rumijja - ji Kubra