ايتر پرسيكوم ( فارسي ) — الصفحة ٥٧

[ متن ]

آن زمان به بلوغ رسيده بود از اين خيانت مطلع گرديد . به اين‌جهت به دستور او بيشتر سرداران كشور را كشتند و چشمان دو عمويش را در آوردند كه يكى از آنها به اين‌جهت مرد و ديگرى هنوز زنده است .

براى تمام ايالات حكام تازه‌اى تعيين شدند و بعد ، سه سال پيش تزار روسيه به تشويق اعليحضرت امپراطورى ، پادشاه ايران را مصمم ساخت كه به جنگ با تركها بپردازد و از آن زمان همچنان پيروزيهاى پشت سر هم به دست مىآورد .

ايرانيها معابد يا مساجد بسيار دارند كه آنها را به دو قسمت مىكنند يكى مخصوص مردان و ديگرى مخصوص زنان . زنها هرگز خودشان را نشان نمىدهند . مسجدها معمولا در دو طبقه ساخته مىشوند و برفراز آنها گلدسته‌هاى مدوريست كه در آنها سوراخهائى وجود دارد و از بالاى آنها هرروز سه بار پيش از طلوع خورشيد و هنگام ظهر و موقع غروب يكى از روحانيان آنها اين كلمات عربى را به آواز مىگويد : اللّه اكبر ، لا إله الا اللّه .

اين آواز و دعوت « 1 » نزد آنها همان نقشى را دارد كه ناقوس كليساها براى مسيحيان . در ايران نه ساعت‌هاى بزرگ هست و نه تقويم . يك بار كه در مورد وقت اشتباه كردم ديگر تا مدت شش ماه نتوانستم وقت صحيح را بفهمم تا وقتىكه به مسكو بازگشتم و در اين مدت هميشه روزها و تاريخ‌ها را اشتباه مىكردم .

( 1 ) - منظور « اذان » است - مترجم .