تحرير تاريخ وصاف ( فارسى ) — الصفحة ١٣٩
صفت حال اتابكان لر بر حسب اين كتاب
وشتت اللّه شمل ملكهم * و بالحسام الصقيل قد سبكوا
ابكاهم اللّه عاجلا اسفا * من بعد ما فى زمانهم ضحكوا
و در پايان گويد :
رغمأ لمن قال فى قصيدته * تهوّدو اقد تهوّد الفلك .
شمس الدوله چون شيراز و توابع را بطريق امانت متصرف بود و شحنگان و محصلان از حكم ياسا نمىتوانستند تجاوز كنند و بدون كوشش گشايشى در مال بود او نيز زياده بازخواستى نمىكرد و بر ملوك و متصرفان سخت نمىگرفت و شب و روز به كار ديوانى مشغول بود . او مردى خوش‌رو و خوش‌سخن بود . دعوى اسلام مىكرد و مىگفت علت اينكه هنوز بر كيش يهود است بخاطر مصلحت وقت است و جمعى از ائمه و سادات بر صدق او گواهى دادند . [ 248 ] و به ثنا و دعاى او مىپرداختند . مگر مولانا ركن الملة و الدين كه در همه حال با او دم مخالفت مىزد و با آنكه اعمال او را به عرض سعد الدوله رسانيده بودند در چنان عهدى كسى به او آسيبى نرسانيد .
[ 249 ] چون دولت يهود سرنگون شد شيكتور و طغاجار نوئين و بكنا ، مكتوبات به اطراف فرستادند و براى هر قسمت از مملكت حاكمى معنى كردند تا پيش از تعيين خان امور مملكت مختل نگردد . اما جهان در اضطراب بود و هر حاكم و بزرگى راه استبداد پيش گرفت . از آن جمله است اتابك افراسياب لر .
صفت حال اتابكان لر بر حسب اين كتاب
صفت حال اتابكان لر بر حسب اين كتاب
اتابك يوسف شاه ابن اتابك شمس الدين الب ارغون ابن ملك نصرة الدين هزار سف دخترزاده سلطان ركن الدين سلطان كرمان ، شهريارى جوانمرد و دلير بود و در اعزاز و اكرام دانشمندان جدّى بليغ و با اهل حكمت مؤانستى تمام داشت . در عهد آباقا خان مورد عنايت او واقع شد و ايلخان او را يوسفشاه بهادر خواند . سببش آن بود كه هنگامى كه اباقا خان به گيلان لشكر كشيد در راه گروهى از سپاه دشمن كه در جائى پنهان شده بودند بناگاه بيرون جستند و گرد او بگرفتند . ايلخان از اسب فروافتاد [ 250 ] در اين حال يوسفشاه برسيد و با جوانان لشكر خود جان ايلخان را نجات داد . اتابك يوسفشاه به پاس اين جانفشانى همواره مورد ملاطفت خانان بود :
او در عهد ارغون جهان را بدرود گفت و پسرش اتابك افراسياب با حكم وراثت جانشين او گرديد . افراسياب جوانى ناپخته و كم‌تجربه بود چند بار لشكر را بر خود