تاريخ رويان ( فارسى ) — الصفحة ١١٣
ذكر الداعى الصغير الحسن بن القاسم بن الحسن بن على بن عبد الرحمن الشجرى بن القاسم بن الحسن بن زيد الامير بن الحسن السبط بن امير المؤمنين على عليهم السلام
نظر بنشستى و يك روز به احكام مظالم و يك روز به تدبير ملك و اقطاعات و روز آدينه به عرض محبوسان و قضاياى اهل جرايم ، و البته حوالت به هيچكس نكردى ، و اهل علم و بيوتات را احترام نمودى و از هيچ اهل هنر و فضل خراج نستدى « 1 » و در عهد او علماى وقت آسوده بودند . « 2 »
تا بعد از مدتى ، ابو الحسين ناصر بر داعى متغير شد و پيش ابو القاسم فرستاد به گيلان تا با لشكر گران بيامد و به مصلاى آمل هردو برادر يكى شده ، با داعى جنگ كردند . داعى بگريخت و ناصران در آمل بنشستند و بر مردم ظلم‌ها كردند . فى الجمله در آخر رجب « 3 » سنهء احدى عشر و ثلاثمائه ، ابو الحسين ناصر وفات يافت و در ذى القعدهء « 4 » سنهء اثنى عشر و ثلاث مأيه ، ابو القاسم ناصر درگذشت .
مردم ديگرباره بر ابو على محمد بن الحسين احمد « 5 » بيعت كردند . و از سادات هيچكس را اين مردى و جلادت نبوده كه ابو على ناصر را بود . ابو على ناصر حاكم شد . ما كان بن كاكى - امير گيلان - زن‌پدر « 6 » ابو القاسم جعفر بود .
دخترزادهء خود - اسماعيل بن ابو القاسم - را برگرفت و به آمل آمد و ابو على ناصر را گرفته ، با گرگان فرستاد و كلاه ملك بر سر اسماعيل نهاد . ابو على در گرگان پيش ابو الحسين بن كاكى « 7 » بود ، برادر ماكان . تا شبى ابو على ناصر و ابو الحسين بن كاكى ، در مجلس لهو و شرب نشسته بودند . ابو على ناصر ، عربده كرد و كارد بر ابو الحسين بن كاكى زد و شكم بشكافت . مردم به دو پيوستند
( 1 ) - مطالب بالا با اختلافاتى در ص 223 تاريخ طبرستان سيد ظهير الدين آمده است . ( 2 ) - مطالب بالا با شرح بيشترى در ص 284 تاريخ طبرستان ج 1 نيز آمده است . ( 3 ) - بيست و نهم رجب . ( 4 ) - روز سه‌شنبهء دوم ذى القعده . ( 5 ) - ابو على الناصر محمد بن احمد بن الحسن ( تاريخ طبرستان ج 1 ص 286 ) . ( 6 ) - زن‌پدر تركيبى گيلكى و به معنى پدرزن است . ( 7 ) - ابو الحسن ( ابن الاثير وقايع سال 315 ) .