تاريخ آل سلجوق در آناطولى ( فارسي ) — الصفحة ٦٧
سلطنت سلطان معز الدنيا ابو الحارث سنجر بن ملكشاه برهان امير المؤمنين
خواست كه پيش [ گ 11 ب ] من بفرست ، نفرستاد به سلطان عاصى شد و سلطان بدر زنجان فرود آمذه بوذ . چند بار رسول از پيش سلطان رفت او التفات نكرد سلطان با لشكر جريده ناگاه بر سر ايشان تاختن آورد ايشان گريختند . بآذربايجان از آنجا باران [ به اران ] آمدند . سلطان « 1 » با لشكر عراق قصد آذربايجان كرد . از آنجا عزم رى كرد . على بن عمر سربه « 2 » به گرگان « 3 » فرستآد با لشكر گران تا حال لشكر خراسان را دريابذ چون لشكر خراسان را ساكن ديذ بازگشت . در مرغزارى فروذ آمذه بوذ در سنهء ثلث عشر و خمسمايه « 4 » خبر آوردند كه سلطان سنجر از خراسان حركت كرد بعرآق درآمذ روز چهارشنبه ششم ماه جمادى الاولى در سنهء ثلث عشر و خمسمايه ميان دو سلطآن نزديك ساوه جنگ شد . محمود شكسته شذ و لشكر پراكنده شذ و اميران چند كشته شدند . سلطان محمود به جانب اصفهان گريخت . سلطان سنجر بهمدان آمذ با ظفر و نصرت .
سلطنت سلطان معز الدنيا ابو الحارث سنجر بن ملكشاه برهان امير المؤمنين
سلطنت سلطان معز الدنيا ابو الحارث سنجر بن ملكشاه برهان امير المؤمنين
روز چهارشنبه ششم جمادى الاولى سنه ثلث عشر و خمسمايه پادشاه جهان شد .
بر سلطان محمود كس فرستاذ استمالت داد به صلح در آمذ . او را بعراق ولى عهد كرد و خود بخراسان رفت و رى و دامغان و طبرستان و گرگان كه اندر اعتداد عراق بودند
ياقوت گويد : « سر جهان جزء ولايت طارم و يكى از مستحكم‌ترين دژهايى است كه او ديده ولى در زمان حمد الله مستوفى آن دژ خراب بوده است . وى گويد : « سر جهان قلعه‌اى بود بر كوهى كه محاذى طارمين است بر پنج فرسخ سلطانيه بجانب شرقى و كما بيش پنجاه پاره ديه از توابع آن بوده و تمامت در فترت مغول خراب شد . لسترنج ، جغرافياى تاريخى ، ص 240 . ( 1 ) . اصل : « سلطان » تكرار شده است . ( 2 ) . بندارى نام وى را به صورت على بن عمر سرمه ضبط كرده است . وى امير حاجب سلطان محمود بن محمّد بود كه سرانجام عارض الجيش سپاه گرديد . بندارى ، تاريخ سلسله سلجوقى ، ص 134 . ( 3 ) . اصل : كركان . ( 4 ) . 513 .