تاريخ آل سلجوق در آناطولى ( فارسي ) — الصفحة ١٠١
جلوس سلطان غياث الدين بن ركن الدين قلج ارسلان
جلوس سلطان غياث الدين بن ركن الدين قلج ارسلان
جلوس سلطان غياث الدين بن ركن الدين قلج ارسلان
چون غياث الدين بر تخت گذشت ، از اول ماه رجب سنهء اربع و ستين و ستمايه تا اول خمس و ستين و ستمايه « 1 » ، يكسال روم آسوده بوذ . بعد از پانزدهم ماه صفر سنهء خمس و سبعين و ستمايه « 2 » فتنه و آشوب گوناگون از شرّيرآن و مفسدان واقع شد ، خصوصا در شهر قونيه از حد گذشته بوذ ، از فروگرفتن خانهاى [ خانه‌هاى ] بزرگان و كشته شذن بزرگان و اميرآن . چون اول سنه خمس و سبعين در آمذ واقعهء اولاد خطير الدين و شوريدن ولايت روم واقع شد . آنچنان بوذ كه شرف الدين پسر خطير و سنان الدين پسر ارسلان طغمش و تاج الدين گيو « 3 » با لشكر روم و مغل در آقچه قرار كرده ، از شاميان نگاه مىداشتند . سلطان غياث الدين با اميران ديگر چون طرنطايى « 4 » و مجد الدين اتابك و صاحب اتراك و ضيا [ ء ] الدين برادر شرف الدين خطير و جلال الدين مستوفى « 5 » [ گ 27 آ ] و پسران نور الدين جاجا « 6 » با باقى اميران در قيصريه بوذند . شرف الدين پسر خطير و سنان الدين پسر ارسلان طغمش و تاج الدين گيو اتفاق كردند كه شب بر لشكر زنند . سنان الدين و تاج الدين باز به مغل خبر كردند .
لشكر شب بقيصريه درآمد . شرف الدين چون دآنست بقيصريه آمذ . بيرون شهر فروذ آمد . برادرش ضيا [ ء ] الدين نزد او رفت . مردى بود صاحب رأى و تدبير ، چنانك پروانه از وى انديشه مىكرد و سلطان [ و ] امرا بيك جاى جمع شدند ، گفت كسى كه رآز [ سلطان ] خود را فاش كند جزاى او چه باشد ؟ باتفاق گفتند : قتلش واجب است . پس ضيا [ ء ] الدين سنان را و تاج الدين گيو را هر دو را كشت . سلطان را
( 1 ) . 665 . ( 2 ) . 675 . ( 3 ) . فرمانده ولايت دانشمنديه بود . آقسرايى ، مسامرة الاخبار و مسايرة الاخيار ، ص 101 . ( 4 ) . طرنطاى يا طرنطايى . ( 5 ) . از امراى بزرگ سلاجقه روم بود كه در آغاز سلطنت غياث الدين كيخسرو منصب استيفاء داشت . ( 6 ) . نور الدين جبرئيل بن جاجا از امراء سلاجقه روم بود كه در عهد سلطنت ركن الدين قليج ارسلان اميرى قير شهر داشت . مدفن او نيز در قير شهر واقع است . آقسرايى ، مسامرة الاخبار و مسايرة الاخيار ، ص 75 .