تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٥٣٩

زن نامطلوب و منحرف

يا برون اوفتد به دقاقى « 1 » * يا به تزوير و شيد و زرّاقى « 2 »

كم رسد زين ميان به وصول * زانكه غرقند در فروع و اصول

وگرش در سر اين هوس نبود * به معانيش دسترس نبود

به دكانش برند و بنشانند * آتشى بر دماغش افشانند

زِ غَم و داغ حِرفت و پيشه * گز و مقراض و ارّه و تيشه

خوردنى بَد ، نشستنى غمناك * نان بىوقت و آب پرخاشاك

چون درآيد به پايهء مردى * گرم گردد رها كند سردى

افتدش زين سَرِ سبك سايه * باد در بوق و آب در خايه

. . . نَشنَود پند اوستاد و پدر * نه به دانش گرايد و نه هنر

تا زرش هست مىدهد بر باد * چون نماند شود به دزدى شاد

فاش و پنهان ز هوشيار و ز مست * ببرد هرچه اوفتد در دست

بلتش « 3 » چند پى « 4 » فكار كنند * دستِ آخر سرش بدار كنند

صد از اين بىهنر تلف گردد * تا يكى در هنر خلف گردد

وگرش بخت يارمند بود * نام‌بُردار و ارجمند بود

. . . يا اميرى شود فروزنده * يا دبيرى ديار سوزنده

رنج بسيار برده از هر باب * كرده برخود حرام راحت و خواب

سالها حاضر و كمر بسته * دل در اندوه و دردِسَر بسته

چون ز سوداى قُربت و پيشى * با سعادت دلش كند خويشى

جور و خوارى كشد ز شاه و امير * ناگهان بر نشانش آيد تير

از عمل بركشد چراغى چند * خانه و آسياب و باغى چند

مركبى چند در طويله كشد * دست بر صورتى جميله كشد

غم آنها بگيردش دامن * آز و حرص و نياز پيرامن

محنت جامه و غم جو و كاه * خرج ده ، سازِ خانه ، آلتِ راه

گر غلامش گريخت آه و دريغ * ور سقط شد ستور ، بارد ميغ « 5 »

( 1 ) . آردفروشى ( 2 ) . رياكارى ( 3 ) . كتك ( 4 ) . پاشنه پا ، كف پا ( 5 ) . ابر ، اشك