تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٨

كاوه آهنگر

نباشد همى نيك و بد پايدار * همان به كه نيكو بود يادگار

همان گنج و دينارُ كاخ بلند * نخواهد بُدَن مر ترا سودمند

فريدون فرخ فرشته نبود * به مشك و به عنبر سرشته نبود

به داد و دهش يافت آن نيكويى * تو داد و دهش كن فريدون تويى

مكن بد كه بينى به فرجام بد * ز بد گردد اندر جهان نام بد

*

نگيرد تو را دست جز نيكويى * گر از مردِ دانا سخن بشنوى

*

هر آنكس كه انديشهء بد كند * به فرجام بد ، با تن خود كند

*

جهان را نبايد سپردن به بد * كه بَر بَد كنش بىگمان بدرسد

*

بياموز و بشنو ز هر دانشى * بيايى ز هر دانشى رامشى

ز خورد و ز بخشش مياساى هيچ * همه دانش و داد ، دادن بسيج

دگر با خردمند مردم نشين * كه نادان نباشد بر آئين و دين

كه دانا ترا دشمن جان بود * به از دوست مردى كه نادان بود

*

تو را از دو گيتى برآورده‌اند * به چندين ميانجى بپرورده‌اند

نخستين فطرت پسين شمار * تويى خويشتن را به بازى مدار

زمانى مياساى از آموختن * اگر جان همى خواهى افروختن

برنج اندر آرى تنت را رواست * كه خود رنج بردن به دانش سزاست

*

كوش تا خلق را به كار آيى * تا به خدمت جهان بيارايى

*

خنك نيكبختى كه در گوشه‌اى * بدست آرد از معرفت توشه‌اى

فروتن بود هوشمند گُزين * نهد شاخ پرميوه سر بر زمين

در شاهنامه فردوسى ، تنها مطالب نغز فلسفى ، اجتماعى و تاريخى و اخلاقى نمىبينيم ، بلكه فردوسى چون هواخواه استقلال و آزادى ايران است به نسل جوان درس وطن‌پرستى مىآموزد ، در موارد مختلف علاقه و دلبستگى خود را به اين آب‌وخاك