بدايع الوقايع ( فارسى ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٧

آغاز داستان فردوسى طوسى

اگر بگذرى سوى انگشت گر * از او جز سياهى نبينى « 1 » دگر

اگرچه حسن نام كردش پدر * تو بر وى به نيكى گمانى « 2 » مبر

درختى كه تلخ است او را سرشت * گرش « 3 » در نشانى ( P , 101 b ) به باغ بهشت

ور « 4 » از جوى خلدش به هنگام آب * به بيخ « 5 » انگبين ريزى و شهد ناب

سرانجام گوهر به كار آورد * همان ميوهء تلخ بار آورد

سر ناكسان را برافراشتن * وز ايشان اميد بهى داشتن

سررشتهء خويش گم كردن است * به جيب اندرون مارپروردن است

ز ناكس مداريد چشم اميد « 6 » * كه زنگى به شستن نگردد سفيد

ز بداصل چشم بهى داشتن * بود خاك در ديده انباشتن

چو تو پادشاهى و بخشنده‌اى * ز شاهان گيتى درخشنده‌اى

نكردى در اين نامهء من نگاه * ز گفتار بدگويت آمد گناه

حسد كرد « 7 » بدگوى در كار من * تبه شد « 8 » بر شاه بازار من ( T , 196 b )

مرا غمز كردند كان پرسخن * به مهر نبى و على شد كهن

منم بندهء هردو تا رستخيز * وگر شه كند پيكرم ريزريز

برين زادم و هم برين بگذرم * چنان دان كه خاك در « 9 » حيدرام ( B , 156 a )

اگر مهرشان من حكايت كنم * چو محمود را صد شكايت « 10 » كنم

من اين نامهء شهرياران پيش * بگفتم بدين خوب‌گفتار خويش

به سى سال بردم به شهنامه رنج * كه تا شاه بخشد مرا تاج و گنج

به پاداش چون گنج را درگشاد * به من جز بهاى فقاعى نداد

فقاعى نيرزيد آن گنج شاه * از آن من فقاعى خريدم به راه


( 1 ) - P : نيابى ( 2 ) - T : كمانى به نيكى ( 3 ) - T : ورش : ( 4 ) - T : گر ( 5 ) - P : B : به پا ( 6 ) - T : ز ناپاك‌زاده مدارى اميد ( 7 ) - T : حسد برد ( 8 ) - T : تبه كرد ( 9 ) - P ، B 2 : خاك پى ( 10 ) - چنين است همه نسخه‌ها