اسناد تاريخى خاندان غفارى ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٩

- 7 - نامهء ميرزا آقا از اصفهان اختلاف حساب و جنجال بر سر پنجاه‌هزار دست لباس نظام

هو روحى فداك بعد از عمرى انتظار كه كرارا مرارا عريضه‌نگار خدمت سركار گرديده زيارت يك طغرا مراسلهء عنايت مواصله كه از فرط كمال محبت و مهربانى نگارش و ارسال فرموده بودند و اصل و از مضامين ملاطفت قرينش نهايت سرور و انبساط حاصل [ گرديد ] .

در باب وكالت اصفهان ، آنچه مرقوم رفته بود مطلع شد . اشهد الله كه كار سركار مقتضى تحمّل اينطور زحمات است . در باب امر حاجى محمد حسين تاجر كاشانى كه به آن نحو نگارش فرموده بوديد ، رقيمهء جناب مستطاب خداوندگار افخم صدراعظم دام شوكته العالى حق مطلب و عادتى كه مخلص درين سنوات عديده از مصاحبت حضرات خارجه آموخته ، با طوروطرز حضرات خودمانى خيلىخيلى منافى و مخالف است . و حال مخلص به اين زودىها نمىتواند عادتى كه بيست سال « 1 » متجاوز است ، كرده است يك مرتبه ترك كند .

سعدى به روزگاران مهرى نشسته بر دل * بيرون نمىتوان شد الّا به روزگاران

حكم جهان مطالع جناب خداوندگار كه رسيد زيارت شد . فرستادم عاليشان جواد بيك توپچى [ را ] كه گماشتهء عاليجاه آقا اسمعيل و تحصيلدار تنخواه در اصفهان است آوردند ، حكم را به او نمودند . در اوّل گفت كه من صدر را نمىشناسم . موافق نظام ، من فرستادهء آقا اسمعيل مىباشم ، و او چهل هزار تومان از من تمسّك گرفته تا حال هرچه داده‌ام به نوشته و برات آقا اسمعيل داده‌ام . حال هم يك دينار نمىدهم . نه خطابى به من شده است كه بدهم ، نه قدر تنخواه مشخص است كه بدهم . به شما نوشته‌اند بگيريد به زور بگيريد ، به رضا نمىدهم . و از آن گذشته تنخواه ديوان هم پيش من باقى نيست . « 2 » هرچه بود به آقا اسمعيل رسانيده‌ام . به قدر شش‌هزار تومان هم اين روزها حواله كرده است كه به آقا زين العابدين ملبوس‌دوز كه خود آقا اسمعيل از طهران فرستاده است بدهم و همه را داده‌ام .

بنده فكر كردم كه نصف حرفش حسابى است ، هيچ نگفتم . روز شنبهء 14 جمادى الاول او را در حضور عاليجاه چراغعلى خان و محمد حسين خان و جمعى ديگر حاضر كرده ، ازو مطالبهء تنخواه نمودم و الله بالله به همين‌طور كه عرض كرده‌ام جواب گفت .

( 1 ) . مرحوم حسنعلى خان غفارى ( معاون الدوله ) در حاشيهء نامه مرقوم داشته‌اند : « اين شخص كه بيست سال با خارجيها مصاحبت كرده شناخته نشد » . ( 2 ) . در اصل : است .