الذريعة إلى حافظ الشريعة ( شرح أصول الكافي ) — الجزء ١، الصفحة ٧٨

[ شرح خطبة الكافي ]

آنرا كه مآلش به رجوعست وندامت * پس خواهش ذاتي به‌گنه نيست ، پس از چيست

هر چند بود حجّت حقّ بر همه لازم * جز خواهششان داده نشد جبر به كس نيست

امّا چه شدى گرنشدى خلق جز آن كو * در علم أزل خواهش ذاتيش به‌خوبيست

تيسير نگشتى گنهى كز ره مستى * خواهش شده در واقع از آن نفرت ذاتيست

يك حرف جواب همه باشد كنى ار فهم * اجزاى جهان جمله شؤنات خدائى است

كل مظهر غايات صفاتند بتفصيل * گر مؤمن وگر كافر وگر مجرم وعاصى است

كي غايت غفّار به‌فعل آيد اگر نه * تيسير شود زلّت وجرمي كه نه ذاتيست

گر نُجح سؤالات طواغيت نباشد * آن كس كه شود مظهر غايات غضب كيست

در نظم وجود ار نبُوَد ظالم وعاتى * ذو البطش كِرا بطش كند منتقم از كيست ؟

اين قافله با قافله سالار قضا كل * در جادّهء عدلى كه راهى به‌جز آن نيست

در سير إلى اللَّه تصيرند جميعاً * ختم است بر اين قول وجز اين ، فضل وفضوليست

گر نيستى از حكمت حق غافل ولاهى * مشكل نشود بر تو أموري كه قضائي است

ورنه بخودآ تا نگرى ز أنفس وآفاق * بس آيت حكمت كه در آن مُودَع ومَطْويست