الذريعة إلى حافظ الشريعة ( شرح أصول الكافي ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٥

دفع اعتراضٍ ربما يخطر بالبال في هذا المقام

خر نبودن ، گشته عيب اين مكان * ورنة مانندش نباشد در جهان

گر بُدى خر ، كردمى در وى رها * چون علف افتادى از حسن وبها

هم نبودى خلق اينها بي مرام * هم نگشتى زشت اين جا ومقام

مركب وتجسيم أزين بيگانه است * ذكر شان از بابت افسانه است

عابد از تدبير حق راضى نبود * خلقِ خر ، در عقلش اصلح مىنمود

بود جاهل كانچه مىآيد پديد * آنچنان بايد بر آن نَبْوَد مزيد

بهترين أوضاع ومحكمتر نسق * آن بود كان در وجود آمد ز حق

نيست تدبيري چو تدبير أزل * جمله مشكلها أزين گرديده حل

دفع اعتراضٍ ربما يخطر بالبال في هذا المقام

دفع اعتراضٍ ربما يخطر بالبال في هذا المقام

گر به ايجادى تو را حاجت بود * ور به اعدامى تو را رغبت شود

بايد آن را كرد از حق مسئلت * با خضوع وعجز وفقر ومسكنت

موقن وجازم كه گشته مستجاب * ليك بر وجهي كه حق داند صواب

نه كه چون صبيان وجهّال عوام * تنگ دل گردى نيابى چون مرام

ضعف عقل عابد آن بود اى عزيز * كش نبود اين پايه عرفان وتميز

بود مركوز ضميرش كان مكان * بي خرى معيوب باشد ، حيف از آن

زعم أو آن بُد كه بي ايجاد خر * هست خلق آن حشايش بي ثمر

گفته گويا با وجود مصلحت * خلقِ خَر نا كردن آمد بي جهت

كم بود عقلي كه سالم باشد أو * از چنين ضعفي كنى گر جستجو

پس مخند اى شيخ بر عابد ز جهل * هان مَدان رستن ز نقص عقل سهل

در كمينِ خود نشينى گر دمى * خويش را بيني كم از عابد همى

حق به سقمى مبتلا سازد تو را * يا به فقر وفاقه اندازد تو را

خشم گيرى بر وى اندر باطنت * گرچه در ظاهر نمائى ساكنت

بلكه گاهى هم كنى اظهار خشم * بندى از أنواع نعمتهاش چشم