الذريعة إلى حافظ الشريعة ( شرح أصول الكافي ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٢

استشكال

عابدى از قوم اسرائيليان * در عبادت بود روزان وشبان

روى از لذّات حسّى تافته * لذّت جان ، در عبادت يافته

قطعه‌اى از ارض بود أو را مكان * كز سراى خلد مىدادى نشان

چون پر طوطى بهارش پايدار * چون حيات ، آبش لذيذ وخوشگوار

صِيت عابد رفت تا چرخ كبود * بس كه بودى در ركوع ودر سجود

قدسيى از حال أو شد با خبر * كرد اندر لوح ، اجرش را نظر

ديد اجرى بس حقير وبس قليل * سرّ آن را خواست از ربّ جليل

وحى آمد كز براي امتحان * قدرى از اوقاتْ با وى بگذران

پس ممثّل گشت پيش أو ملك * تا كند ظاهر عيارش بر محك

گفت عابد : كيستى ؟ أحوال چيست ؟ * زانكه با نا جنس نتوان كرد زيست

گفت : مردى از علايق رسته‌اى * چون تو دل بر قيد طاعت بسته‌اى

حسن حالت ديدم وحسن مكان * آمدم تا با تو باشم يك زمان

گفت عابد : گرچه نيكست اين مكان * ليك عيبى نيز دارد حيف از آن

عيب آن باشد كه اين زيبا علف * مىشود در صيف ، نابود وتلف

كاش بودى ربّ ما را يك حمار * تا چريدى اين علف بعد از بهار

گفت آن قدسي چو بشنيد اين مقال : * نيست ربّت را خرى چشمى بمال

گفت عابد : گر خرى ربّ را بُدى * اين علف ، پامال وضايع كي شدى

هان تأمّل كن درين نقل شريف * كاندران مطوى بود سرّ لطيف

ظاهر عابد بُوَد تجسيم ربّ * زان ، حمار از بهر رب كردى طلب

با چنين رأى بد زشت دغل * چون توانش داد اجرى بر عمل