شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٨٨

1501

1496

1496 الاستغفار أعظم جزاء واسرع مثوبة .

طلب آمرزش بزرگتر است از روى پاداش وشتابان‌تر است از روى ثواب ، يعنى ثواب آن از ثوابهاى ديگر زودتر باين كس برسد يا اجر « 1 » بنا بر نسخه « اجرا » بجاى « جزاء » چنانكه در بعضي نسخه‌هاست .

1497

1497 الرّفق بالاتباع من كرم الطّباع .

لطف ومهربانى با وابستگان وپيروان از كرم يعنى نيكوئى يا جود طبيعت است يعنى ناشى از آن شود .

1498

1498 اصطناع الأكارم أفضل ذخرو أكرم اصطناع .

احسان كردن بنيكان افزونتر ذخيرة واندوخته شده است ونيكوتر احسانى است يعنى احسان بهمه كس خوب است وبنيكان نيكوترست .

1499

1499 الحقد داء دوىّ ومرض موبى « 2 » .

كينه كوفتى است كوفتناك واين مبالغه است در شدّت وسختى آن ، از قبيل « ظلّ ظليل » يعنى سايه سايه‌دار كه مبالغه در عظمت آن است ، ومرضى است صاحب وبا واين هم مبالغه است در شدّت وسختى آن يعنى چنان مرضى است كه گويا وبا دارد ووبا هر كوفتى را گويند كه عامّ شود ميانه مردم .

1500

1500 الحقد خلق دنىّ ومرض مردى .

كينه خوئى است پست وبيمارئى است هلاك كننده يا اندازنده يعنى در هلاك يا بلاها يا پستى .

1501

1501 المؤمن سيرته القصد وسنّته الرّشد .

( 1 ) از عبارت « يا اجر » تا آخر فقط در نسخه كتابخانه مسجد سپه سالار است . ( 2 ) - ابن الأثير گفته : « قد ورد في الحديث موب بلا همز وسبب ترك الهمز رعاية الموازنة » .