شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٩

1456

1451

1451 الصّدق أمانة اللّسان وحلية الايمان .

راست گفتن امانت زبان است وخيانت نكردن آن ، وزينت ايمان است .

1452

1452 المال لا ينفعك حتّى يفارقك .

مال نفع نمىدهد ترا تا جدا نشود از تو وصرف نشود در مصرفى كه نفعي بآخرت يا دنيا دهد پس ضبط مال وجمع آن فائده وحاصلى ندارد .

1453

1453 الامانىّ تخدعك وعند الحقائق تدعك .

آرزوها فريب مىدهد ترا ونزد حقيقتها وامىگذارد ترا ، ومراد به « حقيقتها » أمور ثابته است كه أمور آخرت باشند كه هميشه ثابت وباقي باشند يا هر امرى كه اصلى داشته باشد از أمور دنيا وآخرت ، يعنى ترا فريب مىدهد بأمور پوچ وبىحاصل مىخواند ، ونزد أموري كه اصلى داشته باشد ونفعي در آنها باشد ترا وامىگذارد .

1454

1454 المؤمن هين لين سهل مؤتمن .

مؤمن آسان گير نرم خوى سهل انگارست ومؤتمن ومعتمد مردم باشد ، وبنا بر اين « سهل » تأكيد « هين » است ، وممكن است كه « هين » نيز بمعنى نرم خو باشد وثاني تأكيد اوّل باشد ومراد اين است كه مؤمن كامل البتّه برين صفات است يا مؤمن بايد كه چنين باشد پوشيده نماند كه « هين » و « لين » مخفّف « هيّن » و « ليّن » است وبهر دو وجه مىتوان خواند نهايت بتخفيف شايع‌ترست .

1455

1455 الكافر خبّ « 1 » ضبّ جاف خائن .

كافر فريب دهنده ميل كننده از حق سنگين دل خيانت كننده است .

1456

1456 الشّيب آخر مواعيد الفناء .

« شيب » يعنى سفيد شدن مو يا پيرى آخر وعدهاى فناست يعنى كسى كه پير شد وقت فناست وديگر وعده فنائي از براي أو بعد از آن نباشد پس بايد البتّه تهيّه فنا

( 1 ) شارح ( ره ) « خبّ » را بفتح خاء وكسر آن ضبط كرده وبر روى آن « معا نوشته است يعنى « خبّ » را بهر دو وجه مىتوان خواند .