شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٧٢

1420

1415

1415 اليأس خير من التّضرّع إلى النّاس .

نوميدى بهتر است از تضرّع وزارى كردن بسوى مردم .

1416

1416 الكرم اعطف من الرّحم .

كرم مهربان‌ترست از خويشى ، يعنى بيشتر سبب مهربانى مىشود با مردم از خويشى .

1417

1417 التّدبير قبل العمل يؤمن النّدم .

تدبير كار كردن پيش از كردن آن أيمن مىسازد از پشيمانى ، يعنى هرگاه كسى پيش از كردن كارى تدبير آن كند وتأمّل وتدبّر در مصالح ومفاسد آن كند وداند كه مصلحت در آن است ومفسده ندارد يا اگر دارد چاره آن توان كرد ديگر بعد از كردن آن پشيمانى نكشد بخلاف اين كه هرگاه پيشتر تدبير آن نكرده باشد چه ممكن است كه مفسده بر آن مترتّب شود كه چاره آن نتواند وسبب ندامت وپشيمانى أو شود .

1418

1418 الصّمت زين العلم وعنوان الحلم .

خاموشى زينت علم است وعنوان بردبارى يعنى علامت آن يا سر سخن آن .

1419

1419 الايثار أعلى مراتب الكرم وأفضل الشّيم .

« ايثار » يعنى بخشش يا چيزى در حالي كه خود محتاج بآن باشد اعلاى مراتب كرم است يعنى گرامى بودن وشرافت يا جود وبخشش بنا بر احتمال دويم ، وافزونترين خصلتهاست .

1420

1420 الحلم نظام امر المؤمن .

بردبارى باعث انتظام كار مؤمن است .