شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٦٣

1380

ياد خدا جلاء وپرداز بصيرتها وبينائيهاست ونور وروشنى سرائر است يعنى سرّها وپوشيده‌ها يعنى خاطرها وباطنها كه پوشيده‌اند يا محلّ اسرارند ، وممكن است كه مراد اين باشد كه نور أصل اسرار است يعنى حقايق ومعارفى كه در ضماير پوشيده باشد ومعنى اين باشد كه كسى كه ياد خدا كند حقايق ومعارف أو را واضح وروشن باشد والتباس واشتباهى در آنها نباشد .

1378

1378 الحسد مرض لا يؤسى « 1 » .

حسد ورشك مرضى است كه قطع كرده نمىشود يعنى خود بخود هرگز بر طرف نشود بايد كه بتأمّل وتفكّر مفاسد ومضارّ آن وملاحظه عدم نفعي از براي آن آن را از خود زائل كرد ، يا مراد اين است كه قطع آن دشوار است ومحتاج بسعى بليغ است ، يا اين كه بعد از اين كه مستحكم شد در اين كس قطع نشود وعلاج نتوان كرد بايد قبل از آن بتأمّل وتفكّر چاره قطع آن كرد .

1379

1379 الظّلم جرم لا ينسى .

ستم گناهى است كه ترك كرده نمىشود يا فراموش كرده نمىشود .

1380

1380 النّميمة ذنب لا ينسى .

« نميمه » يعنى سخن چينى گناهى است كه ترك كرده نمىشود يا فراموش كرده نمىشود يعنى كسى كه بآن عادت كرد ترك آن ندهد وآنرا فراموش نكند بايد كه راه آن بخود ندهد وممكن است كه ترك نشدن يا فراموش نشدن كناية باشد از اين كه حبط نشود وهيچ طاعت وعبادتي آن را ساقط نكند مگر اين كه ترك آن كند وتوبه كند وپشيمان گردد بر آنچه كرده ويا ابراء ذمّه خود نمايد از آنچه كرده ،

( 1 ) سيد محمد جمال الدين قاسمى دمشقي در ذيل عبارت گفته : لا يؤسى اى لا يداوى قال الشاعر : « كلّ العداوات قد ترجى ازالتها * الّا عداوة من عاداك عن حسد »