شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥٣

1341

1336

1336 الحلم حلية العلم وعلّة السّلم .

بردبارى زينت دانش است وسبب صلح وآشتى يعنى ميانه صاحب آن ومردم ونزاع وجدال نداشتن أو با كسى وكسى با أو .

1337

1337 الغضب عدوّ فلا تملّكه نفسك .

غضب وخشم دشمن تست پس مگردان آن را مالك خود يعنى چنان مكن كه أو بر تو مسلّط شود ومطيع وفرمانبردار أو باشى ، چه ظاهر است كه أو هرگاه دشمن تو باشد وتو مطيع أو باشى ترا بر كارى چند دارد كه سبب زيان وخسران تو باشد .

1338

1338 الّلؤم قبيح فلا تجعله لبسك .

بخيلى قبيح است پس مگردان آنرا پوشش خود وتشبيه بپوشش باعتبار اين است كه بخيل بخل ملكه اوست واز أو جدا نشود مانند پوشش أو .

1339

1339 الجهل يزل القدم ويورث النّدم .

ناداني مىلغزاند پاى را وبار مىآورد پشيمانى را پس بقدر مقدور سعى در تحصيل علم بايد كرد .

1340

1340 الحياء تمام الكرم وأحسن الشّيم .

شرم تمام كرم ونيكوكارى است وبهترين خصلتهاست زيرا كه كسى را كه شرم از خداى عزّ وجلّ باشد كارى نكند كه باعث خجالت وانفعال در آن درگاه باشد واين تمام نيكوكارى است بلكه شرم از خلق نيز باعث ترك بسيارى از قبايح گردد وظاهر است كه چنين خصلتى بهترين خصلتهاست .

1341

1341 الدّين لا يصلحه الّا العقل .

دين بصلاح نمىآورد آنرا مگر عقل وخرد يعنى تا كسى كمال عقل

و