شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٥١
1333
زيرا كه حقّ أو بر هر كسى اين است كه منع كند أو را از باطل پس كسى كه يارى أو كند بر آن خيانت كرده با أو واداى حقّ أو نكرده بلكه ضدّ آن را بجا آورده .
1329
1329 المعروف أنمى زرع وأفضل كنز .
احسان بمردم زيادة شونده‌تر زرعى است يعنى كشته شده وافزونتر گنجى است زيرا كه زرع وگنجى است كه در آخرت بكار آيد وأكثر أوقات در دنيا نيز وچنين زرع وگنجى ديگر ، كجا باشد ؟ !
1330
1330 التّقوى أوفق حصن واوقى حرز .
تقوى يعنى پرهيزگارى وترس از خداى عزّ وجلّ محكم‌تر قلعه است ونگاه دارنده‌تر حرزى يعنى تعويذى يا موضع محكمى ودر بعضي نسخه‌ها أوفى بفا واقع شده نه بقاف وبنا بر اين معنى رساتر است نه نگاه دارنده‌تر .
1331
1331 الغنى عن الملوك أفضل ملك .
بىنيازى از پادشاهان وطمع نداشتن از ايشان افزونتر پادشاهى است يعنى برترين وبهترين پادشاهيهاست .
1332
1332 الجرأة « 1 » على السّلطان أعجل هلك .
جرأت كردن بر پادشاه يعنى دليرى نمودن بر أو بگفتن حرفى يا كردن كارى كه أو را بد آيد شتابنده‌تر هلاكتى است يا هلاك گردانيدنى است خود را
1333
1333 العجل قبل الامكان يوجب الغصّة .
تعجيل كردن در كارى پيش از امكان آن واجب مىسازد غصّه را يعنى سبب آن
( 1 ) در بعضي نسخ خطى وهمچنين چاپى « الجراءة » وخط شارح ( ره ) طورى است كه هر دو وجه را محتمل است وهر دو وجه نيز درست است .