شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٢٣
1235
1231
1231 امارات السعادة اخلاص العمل .
علامات ونشانهاى نيك بختى خالص گردانيدن عمل است يعنى از براي خداى تعالى وآميخته نساختن آن بشائبه ريا ومانند آن ، و « بودن اخلاص علامات » باعتبار اين است كه اخلاص هر كسى علامتي است از براي نيكبختى أو ، يا در يك كس نيز اخلاص هر عملي علامت است از براي نيكبختى أو .
1232
1232 اصطناع العاقل أحسن فضيلة .
احسان كردن عاقل كه ميداند كه چه نحو كند وبكه كند بهترين فضيلتى وافزونى مرتبه است .
1233
1233 اصطناع اللئيم أقبح رذيلة .
احسان كردن لئيم يعنى بخيل زشتترين رذيلتى است ، « رذيلت » مقابل « فضيلت » است يعنى صفتي كه باعث پستى مرتبه باشد ، و « بودن احسان بخيل زشتترين رذيلتى » باعتبار اين است كه بخيل اگر احسانى كند بىمنّت تمام نباشد واحسان با منّت بغايت مذموم است ، وممكن است كه مراد به « لئيم » مطلق بد كردار باشد وبدى احسان أو نيز باعتبار منّت باشد ، يا باعتبار اين كه أكثر بجمعى احسان كند كه مانند أو بدكردار باشند ودر مصارف بد صرف كنند .
1234
1234 العلم كنز عظيم لا يفنى .
علم گنج عظيمى است كه بخرج كردن تمام وفانى نشود بلكه زيادة گردد .
1235
1235 العقل ثوب جديد لا يبلى .
عقل وخرد جامه نويست كه كهنه نمىشود يعنى بمنزله جامه نو باعث زينت اين كس است نهايت جامه نويست كه كهنه نمىشود بلكه روز بروز تازهتر وزيباتر گردد .