شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣١١

1187

1183

1183 اعجاب المرء بنفسه حمق .

بعجب آمدن مرد از خود وخود بيني نمودن حماقت وكم خردى است .

1184

1184 الافراط في المزح خرق .

افراط كردن در مزاح وخوش طبعى خرق است يعنى ناداني يا حماقت وكم - عقلي زيرا كه باعث سبكى وعدم وقع اين كس در نظرها گردد .

1185

1185 الحلم نور جوهره العقل .

حلم وبردبارى نور وروشنى است كه گوهر آن عقل وخرد است يعنى ذاتي كه آن نور دهد ومنشأ آن باشد عقل وخرد است يا معدنى كه آن نور از آن بيرون آيد عقل وخرد است ودر بعضي از نسخه‌ها « الحكمة » بدل « الحلم » است « 1 » ومعنى اين است كه علم راست ودرست نوري است تا آخر ، واين ظاهرتر است چه تشبيه « علم » به « نور » انسب است از تشبيه حلم بآن ودر بعضي نسخه‌ها بدل « جوهره » « جوهرته » است « 2 » و « تاء » در آن از براي تأنيث است باعتبار تأنيث موصوف آن مثل ذات يا مادّه .

1186

1186 السّخاء عنوان المروّة والنّبل .

جود وبخشش عنوان يعنى سر سخن يا علامت مروّت ونبل است و « مروّت » بمعنى مردى وآدميّت است و « نبل » بمعنى نجابت يا تندى فطنت چنانكه مكرّر مذكور شد .

1187

1187 الصّواب من فروع الرويّة .

صواب يعنى درست رفتن وخطا نكردن از شاخهاى رويّت است يعنى تفكّر وتأمّل بر آن مترتّب مىشود .

( 1 ) هر سه نسخه مطبوعه غرر ودرر مطابق اين نسخه است ( رجوع شود بچاپ صيدا ، ص 15 ، س 6 : وچاپ دمشق ، ص 37 ، س 9 ، وچاپ بمبئي ص 29 ، س 12 ) . ( 2 ) هر سه نسخه مطبوعه غرر ودرر نيز مطابق اين نسخه است .