شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٩٤

1132

1128

1128 التّقوى حرز لمن عمل بها .

تقوى يعنى پرهيزگارى يا ترس از خداى عزّ وجلّ حرزى است يعنى تعويذى است يا قلعه وحصارى است از براي كسى كه عمل كند بآن يعنى بجا آورد آن را يا عمل كند بمقتضاى آن .

1129

1129 الشّره جامع لمساوى العيوب .

غلبه حرص جمع كننده وفرآهم آوردنده بدهاى عيبهاست .

1130

1130 الانصاف يألف « 1 » القلوب .

انصاف وعدل مىپيوندد والفت مىدهد دلها را وميل مىفرمايد بصاحب خود .

1131

1131 الحرص موقع في كثير العيوب .

حرص مىاندازد آدمي را در بسيارى از عيبها ودر بعضي نسخه‌ها « كبير » بباء يك نقطه در زير واقع شده وبجاى « عيوب » لفظ « ذنوب » آمده « 2 » وبنا بر اين معنى اين است كه : مىاندازد در بزرگ گناهان يعنى گناهان كبيره ، وقبل از اين تحقيق گناه كبيره وصغيره شد .

1132

1132 الكبر مصيدة « 3 » إبليس العظمى .

تكبّر دام صيد بزرگ شيطان است يعنى بزرگترين دامهاى اوست كه به آنها مردم را صيد كند وبزرگترين آن يا باعتبار اين است كه جمعى كثير را در اين دام انداخته كه بهيچ دامى آن قدر مردم را نگرفته ، ويا باعتبار اين است كه از همه دامهاى أو محكمتر است وكسى كه باين دام افتاد بسيار دشوار بيرون تواند آمد چنانكه

( 1 ) كذا صريحا بخطّ شارح بضبط حركات كلمه ودر نسخ مطبوعه سه گانه « يتألّف » است وگمان ميكنم أصل « يؤلّف » بوده است از باب تفعيل . ( 2 ) نسخ مطبوعه غرر ودرر هر سه مطابق اين قرائت است . ( 3 ) شارح ( ره ) « مصيده » را بفتح ميم وكسر صاد ضبط كرده ودر كتب لغت گفته‌اند بكسر ميم وسكون صاد وفتح يا وبفتح ميم وسكون صاد وفتح ياء نيز مىتوان خواند .