شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٦٤

1059

عليه وآله با آن همه علم ودانش آن حضرت امر كرده كه بگو « ربّ زدني علما » يعنى « اى پروردگار من زياد كن مرا علمي » واز آن حضرت صلّى اللّه عليه وآله روايت شده كه فرموده كه : هرگاه بيايد بر من روزى كه زياد نكنم در آن علمي را كه نزديك گرداند مرا بسوى خدا پس بركت وميمنت ندهد خدا از براي من در طلوع آفتاب آن روز « 1 » .

1055

1055 الحلم تمام العقل .

حلم تمام عقل است يعنى دليل ونشان تمامى عقل وكمال آنست ، يا چيزيست كه عقل بآن تامّ وكامل شود وعقلي كه بىحلم باشد ناقص است .

1056

1056 الصّدق كمال النّبل .

راستگوئى كمال نبل است يعنى دليل بر آن است يا نبل بآن كامل شود وبي - آن ناقص باشد و « نبل » چنانكه مكرّر مذكور شد نجابت است يا ذكاء وتندى فطنت .

1057

1057 العفو أحسن الاحسان .

در گذشتن از گناه وتقصير مردم بهترين احسان است وأفضل افراد آن .

1058

1058 الاحسان يسترقّ الانسان .

احسان بنده مىگرداند آدمي را يعنى كسى را كه احسان باو شود .

1059

1059 الفتنة مقرونة بالعناء .

فتنه وآشوب همراه است با رنج وتعب يعنى سبب آن گردد پس فتنه انگيز

( 1 ) مناسب مضمون اين بيانات است آنچه سروده‌اند : علم دريائى است بىحدّ وكنار * طالب علم است غوّاص بحار گر هزاران سال باشد عمر أو * مىنگردد سير أو از جستجو وگويا بيت دوم ناظر بحديث شريف « منهومان لا يشبعان طالب علم وطالب مال » است يقال : « هو منهوم بكذا اى مولع به لا يشبع منه » .