شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٥

994

وممكن است نيز كه مراد به « عفاف » خصوص عفّت بطن وفرج باشد زيرا كه معنى عفاف در لغت اگر چه اعمّ از آنست چنانكه مذكور شد نهايت استعمال آن در خصوص اين دو عفّت شايع شده وبنا بر اين مراد اين باشد كه نگاهدارى بطن وفرج سبب پرهيزگارى در هر باب شود پس ورع تامّ ثمره آن عفّت باشد وآنچه در أحاديث بسيار وارد شده كه : عبادتي أفضل از عفّت بطن وفرج نباشد ، مؤيّد اين معنى تواند بود بلكه ممكن است كه همين سرّ افضليّت آنها باشد .

991

991 الكتب بساتين العلماء .

كتابها باغهاى علماست كه از مطالعه آنها چنان مبتهج ومسرور گردند كه ديگران از سير باغها .

992

992 الحكم رياض النّبلاء .

حكمتها ودانشهاى راست ودرست بوستانهاى أهل ذكا وفطنت است ، يا مردم نجيب

993

993 العلوم نزهة الأدباء .

علوم نزهت يعنى سيرگاه اديبان است يعنى زيركان وآنان كه نيكو فرا گيرند آنچه را بشنوند يا ببينند وقبل از اين مذكور شد كه استعمال « نزهت » باين معنى شايع است نهايت بعضي از أهل لغت آنرا غلط شمرده‌اند وبر تقدير تسليم صحّت قول ايشان توجيه استعمال آن باين معنى بر سبيل مجاز مذكور شد پس حاجت اعاده نيست .

994

994 الحلم فدام السّفيه .

بردبارى دهن بند إبله است يعنى هرگاه ابلهى هرزه بگويد اگر كسى بردبارى كند واز أو بگذراند دهن أو بسته شود وخاموش گردد ، واگر كسى جواب گويد بدتر كند وديگر هرزه گويد وترك ندهد ، وتخصيص اين معنى بابله با آنكه در غير