شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢١٠

837

833

833 الاحتمال يجلّ القدر .

احتمال بزرگ مىگرداند قدر را ، « احتمال » بمعنى برداشتن چيزيست وظاهر اين است كه مراد اين باشد كه تحمّل كردن از مردم وگذراندن بىآدابيها وبدسلوكيهاى ايشان وحلم ورزيدن واز جا بر نيامدن بسبب آنها سبب بزرگى قدر اين كس گردد ، واحتمال دارد كه مراد تحمّل اخراجات ومؤنات مردم وبر خود گرفتن ديون وقروض ايشان ومانند اينها باشد از افراد سخاوت .

834

834 السّفه يجلب الشّرّ .

كم خردى مىكشد بدى را ومىدارد آدمي را بر آن .

835

835 الذّكر يشرح الصدر .

ياد خدا گشايش مىدهد سينه را وزايل ميكند تنگى وگرفتگى آنرا .

836

836 العقل سلاح كلّ أمر .

خرد سلاح هركاريست ، « سلاح » آلات جنگ را گويند ، ومراد اين است كه عقل وخرد سلاحي است از براي حفظ هر كار ودفع دشمنان آن وموانع از آن ، وممكن است كه « امرء » بكسر همزه با همزه در آخر باشد بمعنى مرد يا آدم ومعنى اين شود كه سلاح هر مرد يا هر آدمي است واين بحسب معنى ظاهر است ودر بعضي نسخه‌ها « صلاح » بصاد واقع شده وبنا بر اين معنى اين است كه عقل صلاح هركاريست يعنى هر كارى كه بر وفق عقل كرده شود صلاح وصواب باشد ، يا صلاح هر مرد يا هر آدم است يعنى آنچه صلاح حال أو باشد باو گويد .

837

837 العلم نعم دليل .

علم نيكو راهنمائى است ، يا رساننده است بسعادت ونيك بختى .