شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٩٢
743
يعنى هرگاه كسى با كسى مصلحت بيند ومشورت كند پس اگر آن كس خيانت كند با أو وشرط نصيحت وخلوص بجا نياورد وآنچه را صلاح أو داند باز نگويد اين بمنزله اين است كه دروغ گفته باشد .
739
739 النّفاق توأم الكفر .
نفاق توأم كفر است ، « توأم » طفلى را گويند كه با طفل ديگر از يك شكم همراه متولّد شود و « بودن نفاق توأم كفر » هرگاه نفاق با خداى عزّ وجلّ باشد ظاهر است ، واگر نفاق با ديگران نيز مراد باشد بايد كه محمول شود بر مبالغه در بدى وقبح نفاق واين كه آن بمنزله كفر است چنانكه قبل از اين مذكور شد .
740
740 الغشّ شرّ المكر .
غشّ بدترين مكريست ومراد به « غشّ » صاف وخالص نبودن وموافق نبودن ظاهر است با باطن ، يا در مصلحتها ومشورتها خلاف اعتقاد خود را گفتن .
741
741 النّفاق يفسد الايمان .
نفاق فاسد ميكند ايمان را ، ظاهر اين است كه مراد نفاق با مردم است واين كه آن ايمان را ناقص ميكند ، وگاه مىشود كه بتدريج سبب فساد وبطلان آن گردد ، وممكن است كه مراد نفاق با خدا باشد ومراد اين باشد كه ايمان بانفاق فاسد است وايمان نيست .
742
742 الكذب يزرى بالانسان .
دروغ عيبناك گرداند آدمي را وعيب أو باشد .
743
743 الرّفق عنوان النّبل .
نرمى ومهربانى با مردم سر سخن يا دليل نبل است يعنى نجابت يا ذكا وفطنت .