شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٠٠

372

368

368 العين بريد القلب .

چشم قاصد دل است ، يعنى از براي اين است كه نظر كند در چيزها ودل را خبر كند تا تأمّل كند در آنها وعبرت گيرد وبمعارف إلهيّه پىبرد واين همان مضمون است كه مذكور شد كه « العين رائد القلب » بنا بر نسخه « القلب » .

369

369 الفكر ينير الّلبّ .

فكر وتأمّل روشن گرداند عقل را ونوراني سازد آن را .

370

370 المرض حبس البدن .

بيمارى منع كردن بدن است ، يعنى بيمارى حقيقي منع كردن بدن است از طاعات وعبادات وگرفتار كردن أو بكسالت وكاهلي يا باشغال دنيّه دنيويّه .

371

371 القنية تجلب الحزن .

آنچه كسب كرده شود از أموال يا نگاه داشته شود از براي خود مىكشد اندوه را در دنيا وآخرت چنانكه مكرّر مذكور شد ، ودر بعضي نسخه‌ها بفا وتاى دو نقطه بالا ونون است [ يعنى ] « الفتنة » وبنا بر اين معنى اين است كه : فتنه مىكشد اندوه را يعنى فتنه كردن ميانه مردم ، پس نبايد كرد ، يا بودن در مكان فتنه وآشوب ، پس نبايد در آنجا ماند .

372

372 الحسد حبس الرّوح .

رشك منع كردن نفس است يعنى گرفتار كردن نفس است بحزن واندوه باطل ومنع أو از اقبال بفراغ بال بمهمّات دنيوي واخروى ، وممكن است كه « روح » بفتح راء خوانده شود بمعنى راحت ورحمت يعنى منع آن از نفس خود ونگذاشتن كه بپيش أو آيد .