شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٨٣

317

312

312 الرّفق مفتاح الصّواب .

نرمى ومهربانى كليد درست انديشى وسلوك راه راست است .

313

313 السّفه مفتاح السّباب .

سفاهت يعنى بردبار نبودن يا كمي بردبارى يا جهل وناداني كليد دشنام است يعنى وسيله اين شود كه مردم أو را دشنام دهند .

314

314 الهوى آفة الألباب .

خواهش آفت عقلهاست ، هر كه خواهش امرى داشته باشد بايد در آن باب بر وفق عقل سلوك بكند ، واگر نكند آخر پشيمانى وندامت كشد ، پس بايد سلب خود نمود خواهشها از تا بحكم عقل عمل تواند شد .

315

315 العتاب حيوة المودّة .

گله گذارى زندگى دوستى است ، زيرا كه هرگاه كسى امر ناخوشى از دوست ببيند يا بشنود اگر گله كند ووى طلب عفو نمايد ، يا محملى صحيح از براي آن اظهار كند ، يا خجل شود وديگر چنين كارى نكند ، دوستى ميانه ايشان باقي ماند ، واگر گله نكند آن خله « 1 » خاطر شود وسبب ضعف دوستى گردد ودو سه مرتبه كه چنين شد بالكلّيّه دوستى أو بر طرف شود واز آن طرف نيز بر اين قياس .

316

316 الهديّة تجلب المحبّة .

هديّه از براي كسى فرستادن جلب دوستى كند زيرا كه انسان بنده احسان است .

317

317 الموت رقيب غافل .

مرگ نگهبانى است غافل ، يعنى غافلگير كه نگهبانى اين كس ميكند تا

( 1 ) خله بفتح أول وثاني چيزى كه خلنده وفرو رونده در جائى باشد مانند سوزن وجوالدوز ودرفش وأمثال آن .