شرح آقا جمال خوانسارى بر غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٧٩

296

291

291 الغدر شيمة الّلئام .

بىوفائى خو وطبيعت لئيمان است ، يعنى بخيلان يا جمعى كه باخلاق نكوهيده وأوصاف ذميمه متّصف باشند .

292

292 الاعمال ثمار النّيّات .

كردارها ميوه‌هاى نيّت‌هاست ونيّت‌ها بمنزله درختان آنهاست ، ودر اين اشاره است باين كه عمده نيّت است همين كه نيّت حاصل شود عمل بىمشقّت زيادى حاصل شود مانند كسى كه مالك درخت ميوه بشود چه آن خود بخود باندك محافظتى ميوه دهد بخلاف كسى كه نيّت نداشته باشد چه آن بمنزله كسى است كه هنوز مالك درخت نشده باشد .

293

293 الصّدقة أفضل الحسنات .

تصدّق بهترين اعمال حسنه است .

294

294 الرّفق مفتاح النّجاح .

نرمى ومهربانى با مردم كليد فيروزيست ، زيرا كه آن سبب لطف ومهربانى خدا وخلق باو گردد ، وظاهر است كه اين باعث فيروزى بمطالب دارين ومقاصد نشأتين گردد .

295

295 التّوفيق قائد الصّلاح .

توفيق حق تعالى با هر كه باشد كشاننده اوست بجانب آنچه صلاح أو در آن باشد .

296

296 البشر اوّل البرّ .

گشاده روئى اوّل نيكوئى است يعنى بر همه نيكوئيها مقدّم است واز همه أفضل است ، يا اين كه اوّل نيكوئى كه آدمي بايد كه بجا آورد نسبت بكسى كه برخورد از سائل يا غير آن اين است كه با أو گشاده روئى كند وعبوس « 1 » نكند .

( 1 ) عبوس يعنى ترشروئى .