مدايح رضوى در شعر فارسى ( فارسي ) — الصفحة ٢٩٩

بخش دوّم : معانى لغات و تركيبات

7510945 خ 0 ( 42 ) خ - دويى : اختلاف ، دوگانگى .

7510945 خ 0 ( 43 ) خ - نه پدر : نه فلك - نه آسمان : هفت سياره با دو عقدهء رأس و ذنب « فرهنگ اصطلاحات نجومى - دكتر سجادى » .

8510945 خ 0 ( 44 ) خ - چارمام : مقصود عناصر اربعه است .

8510945 خ 0 ( 45 ) خ - ضيق : تنگى .

8510945 خ 0 ( 46 ) خ - بسطت : فراخى ، توسعه ( بيت صنعت تضاد دارد ) .

* * * [ 2 / 32 ]

3510945 خ 0 ( 1 ) خ - مشكو : حرمسراى شاهان ، كوشك ، بالاخانه .

3510945 خ 0 ( 2 ) خ - چنو : چون او ( حرف ربط مفيد تشبيه ) .

1610945 خ 0 ( 3 ) خ - مادر به خطا : آن كه مادرش تباهكار باشد ( دشنام است ) صائب گويد :

با زلف اگر دم زند از نافه گشايى * بىشرمى مشك است ز مادر بخطايى

1610945 خ 0 ( 4 ) خ - صرّه : كيسهء سيم و زر .

1610945 خ 0 ( 5 ) خ - دستخوش يا دست خوش : عاجز و زبون . آن كه مورد مسخره واقع شود .

6610945 خ 0 ( 6 ) خ - ردى ( ممالهء ردا ) : جامه‌اى كه روى جامه‌هاى ديگر پوشند . اماله ناشى از ضرورت شعريست و در ادب فارسى سابقهء استعمال دارد و خاقانى كلمهء ندا را كه بر وزن رداست ممال كرده و گويد :

« اگر مرانَدى ارجعى رسد امروز * وگر بشارت لا تقنطوا رسد فردا »

( گزيدهء اشعار خاقانى ص 7 )

5510945 خ 0 ( 7 ) خ - درع : زره - پوشش روز جنگ در قديم .

2610945 خ 0 ( 8 ) خ - سيران : سير و گردش ( وزن فعلان در عربى بر حركت دلالت دارد ) .

6610945 خ 0 ( 9 ) خ - طيران : پرواز .

5510945 خ 0 ( 10 ) خ - مصراع اوّل ناظر است به حسب حال شاعر كه تأهل اختيار نكرد .