ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي ) — الصفحة ٩٦

آريستيديس

چنين پيشنهاد كرد كه همه نمايندگان و پيشوايان دينى يونان سالانه در پلاتاى گرد بيايند و انجمنى كنند و در هر پنج سال يك بار بازيهايى به نام بازيهاى آزادى درست نمايند .

نيز از همگى يونانيان سپاهى كه ده هزار نيزه‌گزار و يك هزار سواره و صد كشتى باشد آماده گردانند تا در برابر آسياييان هميشه آراسته بايستند . ولى مردم پلاتاى از اين سپاه آماده نمودن بر كنار باشند و كار آنان تنها خدمتگزارى خدايان باشد و قربانيها به نام خورسندى و آسودگى يونانيان بگذارند .

اين پيشنهادها پذيرفته شد و از آن پس پلاتاييان تنها براى گزاردن قربانيها بودند كه سالانه در آن شهر گزارده مىشد ، چنان كه آن رسم تا اين زمان هم بازمانده است .

پس از برگشتن آتنيان آريستيديس مىديد آنان ميل بسيار به دموكراسى دارند و چنين مىديد كه از جهت رفتارهاى مردانه كه پيش گرفته‌اند خود سزاوار آن مىباشند .

نيز مىديد كه چون همگى داراى ابزار جنگ هستند و پس از آن فيروزى كه يافته بودند همگى نيرومند و دلير شده‌اند كه بااين‌حال هرگز نمىشود خواهش آنان را با زور رد نمود از اين جهت قانونى پيش آورد كه از روى آن همگى مردم دست در كار فرمانروايى داشتند و از آن پس آرخون از ميان توده برگزيده مىشد . « 1 »

در اين هنگام بود كه ثميستوكليس در يك انجمن عمومى مىگفت كه انديشه‌اى براى آتنيان انديشيده كه آن را در آشكار و ميان توده نمىتواند گفت . ولى انديشه بسيار سودمنديست و بنياد آسايش و آرامش آتن را استوار خواهد گردانيد .

آتنيان آريستيديس را برگزيدند كه آن انديشه را از ثميستوكليس شنيده و عقيده خود را بكويد و چون او با ثميستوكليس گفتگو نمود انديشه اين بود كه همگى كشتيهاى يونانيان آتش زده بشود تا در نتيجهء آتنيان بر سراسر يونانيان برترى كنند .

آريستيديس چون نزد مردم بازگشت چنين گفت كه انديشه ثميستوكليس سودمندترين انديشه ولى بدترين ستمگرى است .

از اين جهت يونانيان به ثميستوكليس گفتند كه از انديشه خود چشم بپوشد .

اين بود اندازه داد دوستى مردم و ميزان اعتمادى كه بر آريستيديس داشتند .


( 1 ) . سولون قانونگزار معروف آتن مردم را به چهار درجه كرده بود كه تنها از ميان دو درجه يكم و دوم آرخون برگزيده مىشد و درجه‌هاى سوم و چهارم چنين حقى را نداشتند . آريستيديس آن قانون را لغو كرد .