ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي ) — الصفحة ٤٦٧
آنتونيوس
آنتونيوس از اين سو به آن سو دويده از سپاهيان خواهش مىكرد كه اندكى هم شكيبايى نمايند تا به رود ديگرى در آن نزديكى كه آب گوارايى دارد برسند و از آن پس راه چندان سخت و ناهموار است كه دشمن ديگر نخواهند از دنبال ايشان بيايند .
سپس فرمان داد كه آواز بازگشت بلند نمايند تا آن دسته كه جنگ مىكنند بازگردند و دستور داد چادرها را برافراشتند تا سپاه اندكى از فرسودگى درآيد .
ولى چادرها تازه برافراشته شده و اشكانيان به عادت خود باز مىگشتند كه بار ديگر مثرادات فرا رسيده ، الكساندر را كه آن با وى گفتگو كرده بود ديدار نموده چنين گفت :
من نيكخواهانه اين راهنمايى را به انتونيوس مىكنم كه در اينجا دير نكرده و همينكه سپاهيان اندك آسايشى يافتند بىدرنگ روانه شوند تا زودتر خود را به آن رود ديگر برسانند . زيرا اشكانيان تنها تا آن حد دنبال ايشان كرده از آنجا فراتر نخواهند گذشت .
الكساندر اين خبر را به آنتونيوس رسانيد و او دستور داد ظرفهاى زرينى براى مثرادات بردند كه چندان كه مىتوانست در زير رختهاى خود پنهان سازد از آنها برداشت و بىدرنگ بازگشت .
هنوز روز به پايان نرسيده بود آنتونيوس فرمان داد چادرها را درچيدند و سپاهيان روانه شدند بىآنكه ديگر آسيبى از دشمن به آنان برسد .
ولى از رهگذر پيشآمدى در ميان خود ، ايشان آن شب را با بدترين حالى به سر دادند كه هرگز ماننده آن حال را نديده بودند .
شرح چگونگى آنكه كسانى از خود روميان هر كسى را كه پولدار مىشناختند كشته پولهاى او را به تاراج مىبردند و بر بنه اين و آن زده هر چه مىيافتند مىبردند . سرانجام نيز دست به كالا و ابزار خود آنتونيوس دراز كردند كه ميزهاى او را شكسته و فنجانها را خورد كرده در ميان خود بخش نمودند .
در نتيجه تاراجگرى اينان غوغايى در ميان برخاسته خروش و فرياد به سراسر لشكر پيچيد و در همه جا چنين مىپنداشتند كه دشمن هجوم به لشكرگاه آورده و بخشى از سپاه را نابود گردانيده كه آن غوغا برخاسته است .
آنتونيوس از شنيدن آن خبر چندان نوميد گرديد كه مردى را به نام رهامنوس « 1 » كه آزاد
( 1 ) . Rhamnus