ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي ) — الصفحة ٣٢٣

الكساندر

شهرت ايشان در پاسخ كوتاه و پرمغز بود كه به هر پرسشى بيدرنگ پاسخ مىدادند . الكساندر خواست ايشان را بيازمايد بدينسان كه از هر يكى پرسش سختى نمايد و هر يكى كه پاسخ مناسبى ندهد سزاى او كشتن باشد و بزرگ‌ترين آنان را به داورى برگزيد « 1 » از نخستين پرسيد :

آيا مردگان بيشتراند يا زندگان .

پاسخ داد :

زندگان . زيرا آنكه مرده‌اند هيچ نيستند .

از دومى پرسيد :

آيا در زمين جانوران بيشتر پديد مىآيد يا در دريا .

پاسخ داد :

در زمين . چرا كه دريا نيز بخشى از زمين مىباشد .

پرسش از سومى اين بود :

حيله‌گرترين جانوران كدامست .

او پاسخ داد :

آنكه هنوز مردمان به او دست نيافته‌اند .

از چهارمى پرسيد :

اينكه مردم را به شورش برمىانگيختى چه دليل به كار مىبردى .

او پاسخ داد :

دليلى جز اين نداشتم كه هر كسى بايد مردانه زيسته و گرنه مردانه بميرد .

از پنجمى پرسيد :

آيا شب بزرگ‌تر است يا روز .

او پاسخ گفت :

سرانجام روز يك روز بزرگ‌تر است .

و چون ديد الكساندر سخن او را در نيافت و قانع نشد گفت :

( 1 ) . اين داستان را فردوسى نيز در شاهنامه آورده ولى او مىگويد الكساندر همه پرسشها را از يك تن نمود و چنان كه شعرهاى شاعر را با اين داستان پلوتارخ بسنجيم خواهيم ديد در بسيارى از پرسشها و پاسخها تحريف هم رويداده .