ايرانيان و يونانيان به روايت پلوتارخ ( فارسي ) — الصفحة ٢٥٤

آگيسيلاوس

ولى اين زمان لشكر اپامينونداس به اين سرزمين تاخته مىچاپيدند و مىسوختند و در خاكى كه تاكنون پاى دشمن نديده و در دره همايون ايوروتاس « 1 » تا كشت‌زارهاى نزديك شهر ويرانى دريغ نمىگفتند بىآنكه از كسى ايستادگى ببينند .

زيرا اگيسيلاوس غدغن كرد كه كسى با آن لشكر بيمناك روبه‌رو نگردد و به اين بسنده نمود كه به استوارى شهر بكوشد و در جاهايى كه مىبايست پاسبانان برگمارد .

ثبيسيان او را با نام ياد كرده مىگفتند : اين آتش را تو افروخته‌اى و اين بدبختى را بر اسپارت تو باعث بوده‌اى !

كنون اگر توانستى خود را نگهدارى كن ! ولى او شكيبايى نموده هرگز پرواى اين سر كوفتها را نمىكرد .

چيزى كه هست گرفتارى تنها اين يكى نبود . در درون شهر هم غوغاهايى برانگيخته مىشد .

پيرمردان اين پيش‌آمد را برنتافته ناشكيبايى مىنمودند همگى فرياد برمىداشتند .

زنان حال بدتر از ايشان داشتند و از ديدن آتشهاى دشمن در خاك خود زبان به هر نكوهش باز مىنمودند .

از آن سوى او خويشتن شكوه خود را از دست رفته مىديد و چون انديشه مىكرد كه روزى كه به تخت نشسته اسپارت چه حالى داشته و كنون به چه حالى افتاده سخت غمگين مىگرديد .

اين لاف را هميشه او مىزد كه زنان اسپارت هيچ‌گاه آتش دشمنى را تماشا نكرده‌اند و كنون مىديد آن لاف نيز بى جا گرديده .

گفته‌اند هنگامى انتالكيداس با چند تنى از آتنيان به گفتگو پرداخته و آنان به خود باليده مىگفتند : بارها آتنيان اسپارتيان را از رود كفيسوس « 2 » بيرون رانده‌اند . انتالكيداس پاسخ داد :

ولى اسپارتيان يك بار هم آتنيان را از رود ايوروناس بيرون نرانده‌اند . نيز يكى از مردم اسپارت هنگامى با مردى از شهر آرگوس همراه بوده و آرگوس به خود باليده گفت :

چه بسيار اسپارتيان كه زير خاك آركوس مىخوابند .

اسپارتى پاسخ داده گفت :

( 1 ) . Iurotas ( 2 ) . Cephisus